سوره انعام — آیه 73

## تفسیر آیه ۷۳ سوره انعام

### معنای واژگان:

• بِالْحَقِّ: به درستی و راستی؛ یعنی آفرینش بر اساس حکمت و هدفی درست انجام شده است.
• الصُّورِ: به معنای «قرن» یا شیپوری است که در آن دمیده میشود؛ همان وسیلهای که اسرافیل (علیهالسلام) در روز قیامت در آن میدمد.
• الْغَیْبِ وَالشَّهَادَةِ: غیب یعنی آنچه از حواس پنهان است و شهادت یعنی آنچه قابل مشاهده و درک است.

### تفسیر آیه:

خداوند متعال همان کسی است که آسمانها و زمین را بر پایه حق و حکمت آفرید؛ نه بیهوده و بدون هدف، بلکه برای غایت و مقصودی والا. سپس به پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) میفرماید: به یاد آور روزی را که خداوند میفرماید: «باش»، پس آن چیز بیدرنگ موجود میشود. این اراده الهی در روز قیامت نیز تحقق مییابد؛ آنگاه که فرمان میدهد مردگان زنده شوند و برای حسابرسی حاضر گردند، و همه به فرمان او قیام میکنند.

سخن خداوند همیشه حق و راست است و هر آنچه بگوید، قطعاً واقع میشود و تخلف از آن محال است. در آن روز، مالکیت و فرمانروایی مطلق تنها از آنِ اوست؛ روزی که در «صور» دمیده میشود و همه موجودات از قبور برمیخیزند. در آن روز، پادشاهی و قدرت هیچکس جز خداوند باقی نمیماند و همه در برابر عظمت او خاضعاند.

اوست دانای پنهان و آشکار؛ آنچه از دیدگان پنهان است و آنچه مشهود است، همه نزد او روشن و معلوم است. او حکیم است و همه کارهایش بر اساس حکمت و مصلحت است، و خبیر است و از ریزترین اسرار و باطن امور آگاه است؛ هیچ چیز بر او پوشیده نیست.

### فواید و پیامهای آیه:

1. هدفمندی آفرینش: آفرینش جهان بیهوده نیست؛ بلکه بر اساس حق و حکمت است. این نگاه به انسان انگیزه میدهد تا زندگی خود را هدفمند کند و بداند هر کاری حساب و کتابی دارد.
2. قدرت بیپایان خداوند: خداوند با یک فرمان «باش» همه چیز را ایجاد میکند. این حقیقت، ایمان انسان را به قدرت الهی تقویت میکند و او را در سختیها به خداوندی امیدوار میسازد که هیچ چیز برایش دشوار نیست.
3. روز قیامت، روز ظهور حاکمیت مطلق خداوند: در آن روز همه قدرتها از بین میروند و تنها حکومت از آنِ خداست. این یادآوری، انسان را به عدالت و تقوا دعوت میکند و از ظلم و ستم بازمیدارد.
4. علم فراگیر الهی: خداوند هم از پنهان و هم از آشکار آگاه است. این باور، انسان را به مراقبت از رفتار خود وامیدارد و به او آرامش میدهد که هیچ دعا و نیازی از خداوند پنهان نمیماند.
5. حکمت و خبرگی خداوند: تدبیر خداوند در همه امور حکیمانه است و او به همه جزئیات آگاه است. این صفات الهی، انسان را به توکل بر خدا و سپردن کارها به او ترغیب میکند و اطمینان میدهد که تدبیر او بهترین است.