سوره انعام — آیه 72

معانی کلمات:

• أَقِیمُوا الصَّلَاةَ: نماز را برپا دارید و آن را کامل و با شرایط و آدابش به جا آورید.
• اتَّقُوهُ: از خدا پروا کنید و با انجام فرمان‌هایش و دوری از نواهی‌اش، از عذاب او بترسید.
• تُحْشَرُونَ: جمع می‌شوید و به سوی او گرد آورده می‌شوید (در روز قیامت).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه سفارش‌های خود به بندگان، فرمان می‌دهد که نماز را به طور کامل و شایسته برپا داریم و تقوای الهی را پیشه کنیم؛ یعنی با اطاعت از دستورهای او و پرهیز از گناهان، از نافرمانی او بپرهیزیم. سپس می‌فرماید: او همان کسی است که همه شما در روز قیامت به سوی او جمع و محشور می‌شوید تا به اعمالتان رسیدگی کند و هر کس را بر اساس کردارش جزا دهد. این آیه یادآور می‌کند که حیات دنیا پایان‌پذیر است و سرانجام همگان به پیشگاه خدا بازمی‌گردند؛ پس شایسته است که در این دنیا با اقامه نماز و تقوا، خود را برای آن روز بزرگ آماده کنیم.

فواید و پیام‌های آیه:

• نماز ستون دین و وسیله ارتباط بنده با پروردگار است؛ برپا داشتن آن، انسان را از گناهان بازمی‌دارد و روح تقوا را در دل زنده می‌کند.
• تقوا یعنی مراقبت دائم از خود در برابر خدا؛ کسی که تقوا پیشه کند، خداوند در سختی‌ها یاری‌اش می‌کند و راه نجات را به او نشان می‌دهد.
• ایمان به روز حشر و جمع شدن در پیشگاه الهی، انسان را به مسئولیت‌پذیری و انجام اعمال نیک ترغیب می‌کند و از غفلت و سرکشی بازمی‌دارد.
• این آیه مژده می‌دهد که عدالت الهی در روز قیامت به طور کامل برقرار می‌شود و هیچ عملی، حتی به اندازه ذره‌ای، بی‌پاداش یا بی‌کیفر نمی‌ماند؛ بنابراین مؤمن با امید به رحمت خدا و بیم از عذاب او، زندگی‌اش را بر پایه اطاعت و بندگی بنا می‌کند.