An'om surasi — Oyat 73

So‘zlarning ma’nolari:

• الْحَقِّ — haq, rost, adl bilan.
• كُن فَيَكُونُ — “Bo‘l!” desa, darhol bo‘ladi.
• الصُّورِ — sur, ya’ni qiyomatda Isrofil farishta puflaydigan karnay.
• الْغَيْبِ — ko‘zga ko‘rinmaydigan, yashirin narsalar.
• الشَّهَادَةِ — ko‘zga ko‘rinadigan, oshkora narsalar.
• الْحَكِيمُ — har ishni o‘z o‘rnida, hikmat bilan qiluvchi.
• الْخَبِيرُ — har narsaning ichki va tashqi holatini to‘liq biluvchi.

Tafsir:

Alloh taolo osmonlaru yerni bejiz emas, balki haq va hikmat bilan yaratgan Zotdir. Uning yaratishi cheksiz qudratini ko‘rsatadi. Qiyomat kuni esa U “Bo‘l!” degan paytda hamma narsa yuzaga keladi — o‘lganlar tiriladi, hisob boshlanadi. Allohning so‘zi mutlaq haqdir; Uning va’dasi albatta amalga oshadi. O‘sha kunda — Surga puflanganida — butun mulk yolg‘iz Allohga tegishli bo‘ladi; hech bir podshoh, hech bir hukmdor o‘z hukmini yurita olmaydi. Alloh yashirin va oshkora hamma narsani biluvchidir. U hikmat egasidir — har ishni o‘z o‘rnida qiladi va har narsadan xabardordir — bandalarining ichki niyatlaridan tortib tashqi amallarigacha hammasini biladi.

Foydalar:

Ushbu oyat mo‘minga Allohning buyuk qudrati va ilm-fazlini eslatadi. Osmonlaru yerning haq bilan yaratilgani — bu olam bejiz emas, balki maqsadli ekanini, inson esa shu maqsadni anglab, yaxshilik yo‘lida yurishi kerakligini o‘rgatadi. Qiyomat kuni hamma narsa Allohning ixtiyorida bo‘lishi — insonni dunyoviy hokimiyatga berilib ketmasdan, asl hukmdor Alloh ekanini yodda tutishga chorlaydi. Allohning yashirin hamda oshkora hamma narsani bilishi esa bandani gunohlardan saqlaydi va uni har qanday holatda ham Allohdan hayo qilishga undaydi. Bu oyat mo‘min qalbini mustahkamlab, unga dunyo va oxirat haqiqatini ko‘rsatadi.