An'om surasi — Oyat 78

Kalimalarning ma'nolari:

• Bozig'a – chiqayotgan, ko'tarilayotgan.
• Afolat – botdi, g'oyib bo'ldi.
• Bariy – pok, aloqasiz, bezabar.

Tafsir:

Ibrohim alayhissalom quyosh chiqayotganini ko'rgach, qavmiga: "Bu mening Robbim, bu yulduz va oydan kattaroqdir", dedi. Ular quyoshni iloh deb bilishar edi. Ammo quyosh ham botib, g'oyib bo'lgach, Ibrohim uning ham o'tkinchi va ojiz ekanini angladi. Shunda u qavmiga yuzlanib: "Ey qavmim! Men sizlarning Allohdan o'zga narsalarga – butlarga, yulduzlarga va sayyoralarga ibodat qilishingizdan pokdirman, ular bilan hech qanday aloqam yo'q", dedi. U shu tariqa ularning e'tiqodlarini rad etib, faqat yagona Allohga ibodat qilishini ochiq e'lon qildi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Haqiqatni izlashda aql-idrokni ishlatish – inson o'zi ko'rgan, kuzatgan narsalar ustida fikr yuritib, yolg'on e'tiqodlardan voz kechishi lozim. Ibrohim alayhissalomning qilgan ishi – aql va dalil bilan haqiqatni topishga eng go'zal misoldir.
2. Botil e'tiqodlardan ochiqchasiga voz kechish – inson haqiqatni anglagach, batil e'tiqodlardan yuz o'girishi va buni jasorat bilan aytishi kerak. Ibrohim alayhissalom o'z qavmi oldida "men sizlarning shirkdan pokman" deb e'lon qildi.
3. Yagona Allohga ibodat – osmon jismlari, butlar va boshqa maxluqotlar hech qachon iloh bo'la olmaydi. Faqat yaratuvchi, boshqaruvchi va abadiy zot – Allohgagina ibodat qilish lozim.
4. Tavhid e'tiqodining ustunligi – bu oyat musulmonlarga tavhid aqidasini mustahkamlash va shirkning har qanday ko'rinishidan saqlanishni o'rgatadi. Ibrohim alayhissalomning bu qissasi mo'minlarga iymonda sobit qolish va haqiqat yo'lida jasoratli bo'lishga undaydi.