Sure En'âm — Ayet 78

Kelime Anlamları:

• Bâziğa (بازغة): Doğmakta olan, ufuktan yükselmekte olan güneş.
• Efelet (أفلت): Kayboldu, battı, gözden kayboldu.
• Berî (بريء): Uzak, alakasız, sorumluluğu olmayan.

Tefsir:

Hz. İbrahim (a.s.), kavmini tevhid inancına davet etmek için onların taptıkları varlıkların ilah olamayacağını akıl ve gözlem yoluyla ispat etmek istiyordu. Önce yıldızı gördü ve "Bu benim Rabbim" dedi. Yıldız kaybolunca onun ilah olamayacağını anladı. Sonra Ay'ı doğarken gördü, "Bu benim Rabbim" dedi. Ay da battı ve kayboldu. Şimdi ise Güneş doğduğunda onu gördü ve kavmine dönerek dedi ki: "Bu benim Rabbim, bu daha büyük!" Çünkü Güneş, yıldızlardan ve Ay'dan çok daha büyük ve parlaktı. Fakat Güneş de battığında, onun da ilah olamayacağını anladı. İşte o an, kavmine dönerek şu kesin ve net ifadeyi söyledi: "Ey kavmim! Ben sizin Allah'a ortak koştuğunuz her şeyden uzağım."

Bu olay, Hz. İbrahim'in (a.s.) hakikati arama sürecini değil, kavmine yönelik pedagojik bir yöntemi göstermektedir. O, peygamber olarak zaten Allah'ı biliyordu; fakat kavmini, taptıkları varlıkların acizliğini kendi gözleriyle görmeye davet ediyordu. Güneş, Ay ve yıldızlar; hepsi Allah'ın emriyle doğan, batan, hareket eden ve bir gün yok olacak olan varlıklardır. Bunların hiçbiri kendi başına bir güce sahip değildir. Hepsi bir Yaratıcı'nın kontrolü altındadır.

Sevgili kardeşlerim, bu ayet bize ne güzel bir ders veriyor: İnsan, aklını kullanarak ve kainatı gözlemleyerek Allah'ın varlığına ve birliğine ulaşabilir. Çünkü bu kainattaki her şey, mükemmel bir düzen içinde işlemektedir. Bu düzeni kuran ve yöneten, elbette ki bu varlıkların kendisi değil, onların Yaratıcısı olan Allah'tır. Hz. İbrahim'in (a.s.) bu tavrı, bizlere de hakikati arama konusunda örnek olmalıdır. Kalbimizi ve aklımızı Allah'a açtığımızda, O'nun sonsuz kudretini her an hissedebiliriz. Unutmayalım ki gerçek kurtuluş, Allah'a teslim olmak ve O'na hiçbir şeyi ortak koşmamaktır.