Ат-Тагабун сүресі — Аят 16

1. Сөздердің мағынасы:

• فَاتَّقُوا اللَّهَ: Аллаһтан қорқыңдар, Оның әмірлерін орындап, тыйымдарынан сақтаныңдар.
• مَا اسْتَطَعْتُمْ: шамаларың келгенше, қолдарыңнан келген мөлшерде.
• وَاسْمَعُوا: тыңдаңдар — яғни қабылдау және ойлану арқылы тыңдаңдар.
• وَأَطِيعُوا: бағыныңдар — Аллаһ пен Оның елшісінің әмірлеріне.
• وَأَنفِقُوا: мал-мүліктеріңді жұмсаңдар, садақа беріңдер.
• خَيْرًا لِّأَنفُسِكُمْ: өздерің үшін қайырлы нәрсе.
• شُحَّ نَفْسِهِ: жанның сараңдығы, ашкөздігі, барын бергісіздігі.
• الْمُفْلِحُونَ: табысқа жетушілер, құтылушылар, жеңімпаздар.

1. Аяттың тәпсірі:

Уа, иман келтіргендер! Аллаһтан шамаларың келгенше қорқыңдар. Ол дегеніміз — Оның әмірлерін мүмкіндігінше орындап, тыйымдарынан мүмкіндігінше сақтану. Ислам дінінде адамға шамасы жетпейтін нәрсе жүктелмейді. Сондықтан тақуалық деген — қолдан келгенін асықпай, шынайы ниетпен атқару.

Содан кейін Аллаһ: «Тыңдаңдар!» — дейді. Яғни Аллаһ пен Оның елшісінің айтқанын құлаққа іліп қана қоймай, жүрекпен қабылдап, ойланып тыңдаңдар. «Бағыныңдар!» — деп бұйырады. Тыңдау бағынуға әкелуі керек. Аллаһтың әмірлерін орындап, тыйымдарынан тыйылу — нағыз бағыну.

Сосын: «Мал-мүліктеріңді жұмсаңдар!» — дейді. Аллаһ сендерге берген ризықты Оның жолында, жақсылық жолдарына жұмсаңдар. Бұл сендерге зиян емес, керісінше — өздерің үшін қайырлы. Себебі берген садақаң — өзіңе қайтатын жақсылық, ақыреттегі қазынаң.

Кімде-кім өз жанының сараңдығынан, ашкөздігінен сақтанып, барын бөлісуге дайын болса, міне, солар — нағыз табысқа жетушілер. Олар қорқыныштан құтылып, үміт еткен жақсылықтарына жетеді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Ислам діні жеңілдік діні: Аллаһ адамға шамасы жетпейтін нәрсені жүктемейді. Бұл — діннің мейірімділігін көрсетеді.
• Тыңдау мен бағыну — иманның белгісі. Тек естіп қана қою емес, жүрекпен қабылдап, іске асыру керек.
• Мал-мүлікті Аллаһ жолында жұмсау — адамның өзіне жасаған жақсылығы. Берген сайын адам рухани байи түседі.
• Сараңдық — жанның дерті. Одан сақтанған адам ғана нағыз табысқа жетеді.
• Бұл аят мұсылманды Аллаһқа деген қорқынышпен қатар, үміт пен жақсылыққа шақырады. Ислам — қорқыныш пен үміттің тепе-теңдігі.
• Аят адамды өзінің жанын тәрбиелеуге, сараңдықтан арылуға, беруге үйретеді. Бұл — жомарттық пен жүрек кеңдігінің діні.