Аль-Калам сүрәсе — Аять 37

Сүзләрнең мәгънәләре:

• أَمْ — әллә, яки (соал кисәкчәсе, гадәттә инкяр яки шелтә мәгънәсендә кулланыла).
• كِتَابٌ — китап, язма китап (монда Аллаһ тарафыннан иңдерелгән китап күздә тотыла).
• فِيهِ تَدْرُسُونَ — анда сез укыйсыз, өйрәнәсез, тикшерәсез (ягъни аннан хөкемнәр чыгарасыз).

Аять тәфсире:

Әй, кәферләр! Әллә сезнең яннарыгызда Аллаһ тарафыннан иңдерелгән бер китап бармы, анда сез укыйсыз һәм шул китаптан гыйлем аласызмы? Әгәр дә шундый китап булса, ул китапта әйтелгән булыр иде ки, Аллаһның итагатьле колы белән гөнаһлы, бозык кеше бертигез дәрәҗәдә булырлар, яки сезнең дәгъвалагыз — мөэминнәр белән кәферләрнең ахырәттә тигез булачагы — шул китапта расланган булыр иде. Ләкин мондый китап юк! Сезгә иңдерелгән китапларда (Тәүратта, Инҗилдә) һәрвакыт әйтелгән: яхшылык һәм начарлык бертигез түгел, мөэминнәргә — оҗмах, кәферләргә — ут. Сезнең бу дәгъвагыз — бары тик үзегез уйлап чыгарган ялган, аның өчен бернинди дәлил юк. Әгәр дә сезгә шундый китап бирелгән булса, ул китапта сез теләгән нәрсә — мөэмин белән кәфернең бертигез булуы — булыр иде. Ләкин бу — мөмкин түгел, чөнки Аллаһның гаделлеге моны кире кага.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Диндә дәлилсез сүз әйтү — ялган. Кеше үзенең һәр дәгъвасын, һәр эшен Коръән һәм Сөннәт белән расларга тиеш. Дәлилсез, уйдырмага нигезләнгән фикерләр — Аллаһ каршында буш сүзләр.
2. Аллаһның гаделлеге — бөек. Ул мөэмин белән кәферне, тәкъва белән бозыкны бертигәрәк итми. Һәркем үз эше буенча җавап бирәчәк. Бу — Аллаһның хикмәте һәм рәхмәте.
3. Китаплы булу — үзе генә җитәрлек түгел. Мөһим — шул китапны дөрес аңлау һәм аның буенча гамәл кылу. Кәферләрнең дә китаплары бар иде, ләкин алар аларны үз теләкләренә туры китерделәр.
4. Коръән — хакыйкать чыганагы. Ул һәр мәсьәләгә ачык җавап бирә. Кем Коръәннән читкә китсә, ул адашуда калачак, ә кем аңа иярсә — уңышка ирешәчәк.
5. Аллаһның хөкемнәренә риза булу — иман билгесе. Кеше үзенең аңына, теләгенә түгел, ә Аллаһның әмеренә иярсә, ул туры юлдадыр.