Аль-Калам сүрәсе — Аять 47

Сүзләрнең мәгънәләре:

• әл-Гәйб — яшерен белем, күренмәгән нәрсәләрне белү, яки Ләүхүл-Мәхфуз.
• фәһүм йәктүбүн — алар шул гәйбтән үзләре теләгән нәрсәләрне язып алалар, яки үз хөкемнәрен язалар.

Аять тәфсире:

Әйә син, ий Мухәммәд галәйһиссәләм, бу мөшрикләрдән аларга Ислам дәгаватен җиткерүең өчен дөньяви әҗер, түләү сорыйсыңмы? Әгәр шулай булса, алар бу түләүне түләр өчен авыр йөк астында калганнардыр. Әмма андый түгел — син алардан бернәрсә дә сорамадың. Бәлки, аларның янында гәйп белеме бармы? Алар Ләүхүл-Мәхфузны беләләрме, шуннан үзләренә ошаган хөкемнәрне язып алалармы? Алар үзләрен Аллаһ янында мөэминнәрдән өстенрәк дип саныйлар, әмма бу аларның уйлап чыгаруы гына. Аларның янында гәйп белеме юк, алар аның хакында һичнәрсә белмиләр. Аларның бу сүзләре — бары тик ялган һәм уйдырма гына. Аларга расүлнең хаклыгын инкяр итәр өчен бернинди дәлил дә, гәйптән алынган белем дә юк. Аларның барлык бәхәсләре — наданлыкка һәм үҗәтлеккә нигезләнгән.

Аятьтән алынган файдалар:

Бу аять безгә күрсәтә ки, кеше үзенең ышануларын һәм хөкемнәрен саф акылга, дөрес белемгә нигезләргә тиеш, ә юрауларга, уйдырмаларга түгел. Ислам диненең көче — аның һәр мәсьәләдә дәлилгә, ачык аңлатмага таянуында. Мөшрикләрнең үзләрен өстен санаулары — бары тик наданлыктан килә. Ә менә мөэмин кеше һәрвакыт тыйнак, Аллаһның белеме чиксез икәнен аңлый, һәм шуңа күрә үзенең белмәгән нәрсәләре хакында сүз әйтми. Бу аять безне дә шуңа өнди: гыйлемне чын чыганаклардан алырга, гәйп эшләренә үзебезчә хөкем чыгармаска, ә Аллаһка тәвәккәл итеп, Аның китабына һәм расүленә иярәргә.