Qalam surasi — Oyat 47

Kalimalarning ma'nolari:

• الْغَيْبُ (al-G'ayb): Yashirin narsalar, ilohiy ilm, Lavhul-Mahfuzdagi bilimlar.
• يَكْتُبُونَ (yaktubun): Yozadilar, o'zlaricha hukm chiqaradilar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo mushriklarga nisbatan savol tarzida ularning da'volarining asossizligini bayon qilmoqda. Ularning "Agar Muhammad haq bo'lsa, nega bizdan ko'ra unga vahiy tushdi?" degan so'zlari va o'zlarini mo'minlardan ustun qo'yishlari hech qanday dalilga asoslanmagan. Ular go'yo g'ayb ilmini biladigan, Lavhul-Mahfuzdagi yozuvlarni o'qiy oladigan zotlarmi? Agar ular haqiqatan ham g'aybni bilsalar, o'zlari haqida yozib olganlaricha, o'zlarini yuqori darajada deb hisoblaydigan hukmlarini o'sha ilohiy kitobdan olib ko'rsatishsin. Ammo ular bunday ilmdan mutlaqo bebahradirlar. Ular faqat o'zlarining xom xayollari va behuda taxminlariga tayanib, Allohning payg'ambariga qarshi chiqmoqdalar. G'ayb ilmi faqat Allohning huzuridadir va U buni O'zi xohlagan payg'ambarlariga bildiradi. Demak, ularning bu da'volari butunlay yolg'on va asossizdir.

Foydalar:

• G'ayb ilmi faqat Allohga xosdir va hech kim buni o'zicha da'vo qila olmaydi. Bu musulmonlarning e'tiqodida muhim tamoyildir.
• Inson o'zini boshqalardan ustun qo'yishi yoki o'zi haqida yaxshi gumonda bo'lishi uchun hech qanday ilmiy asos bo'lmasa, bu faqat takabburlik va nodonlikdir.
• Islom dini aql va dalilga asoslanadi. Har qanday da'vo isbot talab qiladi, xuddi Qur'on mushriklardan dalil talab qilganidek.
• Mo'min kishi o'z hayotida faqat Allohning kitobi va Rasuli sunnatiga amal qilishi, o'z xohish-istagiga emas, balki vahiyga asoslanishi kerak.