Qələm surəsi — Ayə 47

Sözlərin izahı:

• أَمْ (əm): Burada "yoxsa" mənasında olub, əvvəlki suala alternativ sual bildirir.
• الْغَيْبُ (əl-ğayb): Gizli olan, insanların duyuları ilə qavraya bilmədiyi, yalnız Allahın bildiyi qeyb aləmi; həmçinin Lövh-i Məhfuz.
• يَكْتُبُونَ (yəktübunə): Yazırlar — burada "öz istəklərinə uyğun hökm çıxarırlar, uydururlar" mənasını daşıyır.

Ayənin təfsiri:

Ey Peyğəmbər! Bu müşriklər sənə qarşı nəyə arxalanırlar? Yoxsa onlar qeybi bilirlər və ona görə də özlərinin haqlı olduqlarına dair iddialarını yazıb hökm çıxarırlar? Halbuki qeybi bilmək yalnız Allaha məxsusdur. Onların əlində nə bir vəhy, nə də qeybdən bir xəbər var ki, ona əsaslanıb "biz doğru yoldayıq, möminlərdən üstünük" deyə iddia edə bilsinlər. Əgər onların iddia etdikləri kimi qeyb onlara açıq olsaydı və onlar oradan öz lehinə hökmlər yazsaydılar, bu, heç bir zaman gerçəkləşməzdi. Çünki qeyb qapısı onların üzünə bağlıdır; onlar yalnız zənn və uydurmalarla danışırlar.

Bu ayə bizə çox mühüm bir dərs verir: insan öz ağlına, zənninə və uydurmalarına arxalanıb Allahın hökmləri qarşısında özünü haqlı saymamalıdır. Həqiqət yalnız Allahın vəhyi ilə bilinir. Quran bizə doğru yolu göstərən nurdur; kim bu nura sarılsa, qaranlıqdan çıxıb aydınlığa qovuşar. Gəlin, qeyb iddiasında olanların ardınca getməyək, əksinə, ürəyimizi Quranın işığına açaq və Rəbbimizin bizə göstərdiyi yolla yürüyək. Bu yol nicat yoludur, bu yol sülh və əmin-amanlıq yoludur.