اعراف سۈرىسى — ئايەت 147

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• كَذَّبُوا: ئىنكار قىلدىلار، يالغانغا چىقاردىلار.
• آيَاتِنَا: بىزنىڭ ئايەتلىرىمىز، يەنى ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلەرنىڭ راستلىقىغا دالالەت قىلىدىغان ئايەت-ئالامەتلىرى ۋە دەلىل-پاكىتلىرى.
• لِقَاءِ الْآخِرَةِ: ئاخىرەتتە ئاللاھ بىلەن ئۇچرىشىش، يەنى قىيامەت كۈنىدىكى ھېساب-كېتاب ۋە قايتا تىرىلىش.
• حَبِطَتْ: بىكار بولدى، يوققا چىقتى، ئەمەلدىن قالدى.
• أَعْمَالُهُمْ: ئۇلارنىڭ قىلغان ئەمەللىرى، يەنى ياخشى ئىشلاردىن قىلغانلىرى.
• هَلْ يُجْزَوْنَ: ئۇلار جازا-مۇكاپاتقا ئېرىشتۈرۈلەمدۇ؟

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ ئايەتلىرىنى ۋە ئاخىرەت كۈنىدىكى ئۇچرىشىشنى ئىنكار قىلغان كىشىلەرنىڭ ئەھۋالىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلەرنىڭ راستلىقىنى ئىسپاتلايدىغان ئايەت-ئالامەتلىرىنى يالغانغا چىقاردى، قىيامەت كۈنى ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدا ھېساب بېرىدىغانلىقىغا ئىشەنمىدى. شۇ سەۋەبتىن ئۇلارنىڭ قىلغان ياخشى ئەمەللىرى — گەرچە سىرتىدىن ياخشى كۆرۈنسىمۇ — پۈتۈنلەي بىكار بولدى، ھېچقانداق پايدا بەرمەيدۇ. چۈنكى ئەمەلنىڭ قوبۇل بولۇشىنىڭ ئاساسىي شەرتى ئىماندۇر؛ ئىمانسىز ئەمەل خۇددى ئاساسسىز بىنا كەبىدۇر.

ئۇلار ئاخىرەتتە پەقەت دۇنيادا قىلغان كۇفرى ۋە شىركىنىڭ جازاسىنى تارتىدۇ، يەنى دوزاختا مەڭگۈ قېلىش جازاسىغا ئۇچرايدۇ. ئۇلارنىڭ ئەمەللىرى ئۆزلىرىگە ھېچقانداق ياخشىلىق كەلتۈرەلمەيدۇ، چۈنكى ئۇلار ئىماندىن مەھرۇم بولغان ئىدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ئىمان ئەمەلنىڭ روھىدۇر. ئاللاھقا ۋە ئاخىرەت كۈنىگە ئىشەنمەي تۇرۇپ قىلىنغان ھەرقانداق ياخشى ئىش، ئاخىرەتتە ئىگىسىگە پايدا يەتكۈزەلمەيدۇ. شۇڭا ھەر بىر مۇسۇلمان ئىمانىنى پۇختا قىلىشى، ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى تەستىقلىشى ۋە ئاخىرەت كۈنىگە ئىشىنىشى كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزنى ئىمانلىق، ئەمەللىرى قوبۇل بولىدىغان بەندىلەردىن قىلغاي!