سورت اعراف — آیت 172

د مهمو کلمو معنا:

• ظُهُورِهِمْ: د هغوئو شاګانې (ملاګانې) يا لمبرونه.
• ذُرِّيَّتَهُمْ: د هغوئو اولادونه او نسلونه.
• أَشْهَدَهُمْ: هغوئو ته يې د ځان په ضد ګواهي واخيسته.
• أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ: آيا زه ستاسو رب (پالونکی) نه يم؟
• بَلَىٰ: هو، يقيناً ته رب يې.

تفسير:

کله چې ستا رب د آدم د اولادونو له شاګانو (لمبرونو) څخه د هغوئو اولادونه راو ايستل — يعنې د آدم عليه السلام له شا څخه يې د هغه ټول نسل راو ايست، لکه وړې ذرې چې وي — نو هغوئو ته يې د ځان په ضد ګواهي واخيسته، او ورته يې وويل: "آيا زه ستاسو رب نه يم؟" هغوئو ټولو په يو خوله وويل: "هو، ته زمونږ رب يې، مونږ ګواهي کوو."

دا اقرار او ګواهي د دې لپاره واخيستل شوه چې د قيامت په ورځ تاسو داسې ونه وايئ چې: "مونږ له دې خبرې نه ناخبره وو، او پر مونږ هېڅ حجت نه و." نو دا ميثاق (وعده) د فطرت په ډول د هر انسان په زړه کې اېښودل شوی دی، چې هر څوک په خپل فطرت سره پوهيږي چې يو رب او خالق شته، او دا د الله تعالی پر بندګانو حجت دی.

فايدې:

1. دا آيت مونږ ته ښيي چې د توحيد (د الله تعالی د يووالي) پېژندنه د هر انسان په فطرت کې اېښودل شوې ده، نو هيڅ څوک د قيامت په ورځ د دې بهانه نه شي کولای چې زه نه پوهېدم.
2. الله تعالی له مونږ سره ډېر مهربان دی، چې د دې ميثاق په واسطه يې پر مونږ حجت قايم کړی، تر څو مونږ د هغه د عبادت په کولو خوشحاله اوسو او د هغه له عذاب نه وژغورل شو.
3. دا آيت مونږ ته د الله تعالی د ربوبيت (پالونکي والي) يادونه کوي، چې هغه زمونږ خالق، رازق او مدبر دی، نو بايد يوازې هغه ته عبادت وکړو او له هغه نه مرسته وغواړو.
4. د دې آيت له مخې، که څوک د اسلام د پېغام نه ناخبره وي، خو بيا هم د فطرت په اساس د الله تعالی په يووالي اقرار کوي، نو هغه د نجات مستحق دی، ځکه چې دا ميثاق د ټولو انسانانو سره شوی دی.