A'rof surasi — Oyat 192

Kalimalarning ma'nolari:

• Yastastii'una – qodir bo'lmaydilar, kuchlari yetmaydi.
• Nasron – yordam berish, g'alaba qozonishda ko'maklashish.
• Anfusahim – o'zlarini, o'z nafslarini.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo mushriklarning butlarga sig'inishi qanchalik bema'ni va noto'g'ri ekanini bayon qilmoqda. O'sha butlar, xudolar deb topinilgan narsalar o'zlariga ibodat qiluvchilarga hech qanday yordam bera olmaydilar. Ular na jangda, na boshqa musibatlarda o'z bandalarini himoya qilishga qodir emaslar. Hatto o'zlarini ham turli zararlardan, sinishdan, buzilishdan saqlab qola olmaydilar. Agar ularning oldiga dushman kelsa yoki ularni sindirishga urinsa, o'zlarini ham himoya qila olmaydilar. Aksincha, ularni saqlaydigan, ehtiyot qiladigan narsa – o'sha butlarga sig'inuvchi kishilarning o'zlaridir. Ya'ni, butlar o'zlariga topinuvchilardan ham ojizroq, zaifroqdirlar. Shunday ekan, qanday qilib aqli raso insonlar bunday ojiz narsalarni o'zlariga xudo qilib oladilar? Bu – eng katta zulm va eng past ahmoqlikdir. Zero, xudo bo'lish uchun qudratli, yaratuvchi, o'z bandalarini himoya qiluvchi va ularga yordam beruvchi bo'lish kerak. Lekin bu butlar buning aksi – ojiz, yaratilgan, hech narsaga qodir bo'lmagan narsalardir.

Foydalar:

Ushbu oyatdan o'rganadigan saboqlar juda ko'p. Birinchidan, inson faqat Allohga tavakkal qilishi va Undan yordam so'rashi kerak. Chunki yordam berishga qodir bo'lgan yagona zot – Allohdir. Ikkinchidan, inson o'z hayotida hech qachon ojiz narsalarga suyanmasligi, ularga ishonmasligi lozim. Uchinchidan, bu oyat musulmonlarga Allohning buyukligini va qudratini eslatadi. Alloh har qanday musibatda, qiyinchilikda bandalariga yordam berishga qodir. To'rtinchidan, inson aqli bilan fikr yuritsa, yolg'on xudolarning ojizligini ko'rib, haqiqiy Xudoga – Allohga iymon keltiradi. Bu esa insonni shirkdan, gunohlardan saqlaydi va uning qalbini Allohning muhabbati bilan to'ldiradi. Islom dini insonni aqlli bo'lishga, faqat haqiqatga ergashishga va hech qachon ojiz narsalarga sig'inmaslikka chorlaydi.