اعراف سۈرىسى — ئايەت 30

1. مەنىسى تېخىمۇ ئېنىق چۈشىنىشكە موھتاج بولغان سۆزلەر:

• فَرِيقًا: بىر جامائە، بىر گۇرۇھ.
• هَدَىٰ: ھىدايەت قىلدى، توغرا يولغا يېتەكلىدى.
• حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلَالَةُ: ئۇلارغا ئازغۇنلۇق مۇقەررەر بولدى، يەنى ئۇلار ئازغۇنلۇققا لايىق بولۇپ قالدى.
• اتَّخَذُوا: ئۇلار قىلىۋالدى، ئۇلار تۇتۇۋالدى.
• أَوْلِيَاءَ: دوستلار، ياردەمچىلەر، ئىتائەت قىلىنىدىغانلار.
• مِن دُونِ اللَّهِ: ئاللاھنى قويۇپ، ئاللاھتىن باشقا.
• يَحْسَبُونَ: ئۇلار ئويلايدۇ، ئۇلار گۇمان قىلىدۇ.
• مُهْتَدُونَ: ھىدايەت تاپقۇچىلار، توغرا يولدا بولغۇچىلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا ئىنسانلارنى ئىككى گۇرۇھقا ئايرىدى. بىر گۇرۇھنى توغرا يولغا يېتەكلىدى، ئۇلارغا ھىدايەتنىڭ يوللىرىنى ئاسانلاشتۇرۇپ بەردى ۋە توسالغۇلارنى ئۇلاردىن يىراق قىلدى. يەنە بىر گۇرۇھقا كەلسەك، ئۇلارغا ئازغۇنلۇق مۇقەررەر بولدى، ھەق يولىدىن چەتنەپ كەتتى. بۇنىڭ سەۋەبى شۇكى، ئۇلار ئاللاھنى قويۇپ شەيتانلارنى ئۆزلىرىگە دوست ۋە ياردەمچى قىلىۋالدى، ئۇلارغا ئىتائەت قىلدى. ئۇلار بۇنى نادانلىقتىن قىلدى ۋە ئۆزلىرىنى توغرا يولدا دەپ ئويلىدى. ئۇلار ھەقىقەتەن ئازغۇنلۇقتا ئىكەنلىكىنى بىلمەيدۇ، بەلكى ئۆزلىرىنى ھىدايەت تاپقان دەپ گۇمان قىلىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھىدايەت پەقەت ئاللاھنىڭ قولىدا. كىمكى ئاللاھقا يۈزلىنىپ، ئۇنىڭ يولىدا مېڭىپ، شەيتاننىڭ ۋەسۋەسىسىدىن يىراق تۇرسا، ئاللاھ ئۇنى توغرا يولغا يېتەكلەيدۇ. ئەمما كىمكى شەيتاننى دوست تۇتۇپ، ئۇنىڭغا ئەگىشىپ، ئۆزىنى توغرا يولدا دەپ گۇمان قىلسا، ئۇنداق كىشى ھەقىقىي ھىدايەتتىن مەھرۇم قالىدۇ. شۇڭا ھەر مۇسۇلمان ئاللاھتىن ھىدايەت تىلەپ، شەيتاننىڭ يولىدىن ساقلىنىشى كېرەك. ئاللاھ بىزنى توغرا يولدا مۇستەھكەم قىلسۇن ۋە ئازغۇنلۇقتىن ساقلىسۇن.