سوره اعراف — آيت 30

1) ڪجهہ لفظن جي معنيٰ:

• فَرِيقًا: ھڪ گروھہ، ٽولي.
• هَدَىٰ: ھدايت ڏني، سڌو رستو ڏيکاريو.
• حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلَالَةُ: کين گمراھي لازم ٿي وئي، يعني اھي گمراھي ۾ ئي رھيا.
• اتَّخَذُوا: کين دوست ۽ سرپرست بڻايو.
• أَوْلِيَاءَ: دوست، مددگار، سرپرست.
• يَحْسَبُونَ: اھي سمجهن ٿا، اھي ڀانئين ٿا.
• مُهْتَدُونَ: ھدايت يافتہ، سڌي رستي تي هلندڙ.

2) آيت جي تفسير:

الله تعاليٰ پنھنجي ٻڌايو آھي تہ ھن ماڻھن کي ٻن ٽولين ۾ ورهائي ڇڏيو آھي. ھڪ ٽولو اھو آھي جنھن کي الله تعاليٰ پنھنجي فضل سان ھدايت نصيب ڪئي، کين ايمان جي توفيق ڏني، سڌي رستي تي ھلڻ جا سبب آسان ڪيا ۽ رڪاوٽون دور ڪيون. ٻيو ٽولو اھو آھي جنھن تي گمراھي لازم ٿي وئي، يعني اھي پنھنجي بداعمالي ۽ ھٺ ھڪڙي سببان حق جي رستي کان ڀٽڪي ويا.

ان گمراھي جي وڏي سبب جو ذڪر ڪندي الله تعاليٰ فرمايو تہ انھن ماڻھن الله کي ڇڏي شيطانن کي پنھنجو دوست ۽ سرپرست بڻائي ورتو ھو. اھي شيطانن جي چوڻ تي ھلندا رھيا، انھن جي وسوسن ۾ اچي ويا ۽ انھن جي غلط رستي کي صحيح سمجهي ورتو. سڀ کان وڏي ڳالھہ اھا آھي تہ اھي پنھنجي گمراھي ۾ ايترا اڳتي وڌي ويا جو کين اھو ئي ڀانءِ پيو تہ اھي سڌي رستي تي آھن ۽ سچائي کي پاڻ وٽ آھي. اھڙي طرح اھي گمراھي ۾ ھوندي بہ پاڻ کي ھدايت يافتہ سمجهندا رھيا.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ ئي ھدايت جو مالڪ آھي، تنھنڪري اسان کي سدائين کيس ئي ھدايت جي دعا ڪرڻ گھرجي.
• شيطان کي دوست بڻائڻ جو مطلب آھي پنھنجو نقصان پاڻ سڳورڻ، تنھنڪري کيس پنھنجو سرپرست بڻائڻ کان پري رھڻ گھرجي.
• صرف پاڻ کي ھدايت يافتہ سمجهڻ ڪافي ناھي، بلڪہ سچي ھدايت اھا آھي جيڪا الله ۽ سندس رسول ﷺ جي ٻڌايل رستي مطابق ھجي.
• اھا آيت اسان کي سيکاريندي آھي تہ نيڪي ۽ بدي ٻئي الله جي اجازت سان ئي ٿينديون آھن، پر انسان کي پنھنجي عمل جي ذميواري کان آجو نہ ٿو ڪيو وڃي.
• قرآن مجيد ۾ الله تعاليٰ انسانن کي سمجھائي ٿو تہ ھدايت ۽ گمراھي جو فرق سمجھو ۽ سچي رستي کي اختيار ڪريو، اھا ئي ڪاميابي جو رستو آھي.