Əraf surəsi — Ayə 30

Ayənin lüğəvi mənaları:

• Fəriqən – bir dəstə, bir qrup.
• Həda – hidayət etdi, doğru yola yönəltdi.
• Həqqə – vacib oldu, qərarlaşdı.
• Əd-dalalah – azğınlıq, haqq yoldan sapma.
• Əş-şəyatin – şeytanlar, (burada) insan və cinlərdən olan azdırıcılar.
• Əvliya – dostlar, himayəçilər, özlərinə rəhbər tutduqları.
• Mühtədun – doğru yolda olanlar, hidayətə çatanlar.

Təfsir:

Uca Allah bəndələrini iki dəstəyə ayırmışdır: Bir dəstəni Öz lütfü və kərəmi ilə imana müvəffəq edərək hidayət yoluna yönəltmişdir. Onların qəlblərini imanla işıqlandırmış, onlara doğru yolu göstərmiş və bu yolda sabit qalmağı nəsib etmişdir. Digər bir dəstə isə öz əməlləri və inadkarlıqları səbəbindən azğınlığa məhkum olmuşdur. Onların üzərində zəlalət (azğınlıq) haqq olmuşdur – yəni Allahın əzəli hökmü və ədaləti ilə onlar haqq yoldan uzaqlaşdırılmışlar.

Bu azğınlığın səbəbi nədir? Ayə bunu açıq şəkildə bildirir: "Çünki onlar Allahı buraxıb şeytanları özlərinə dost tutmuşlar." Onlar şeytanların əmrlərinə tabe olmuş, onların yolu ilə getmiş və beləliklə, haqq yoldan sapmışlar. Lakin ən təəccüblü və acınacaqlı olan budur ki, onlar özlərini doğru yolda hesab edirlər! Onlar elə zənn edirlər ki, məhz onlar haqq yoldadırlar və başqaları azmışdır. Bu isə onların cəhalətinin və inadkarlığının nə qədər dərin olduğunu göstərir.

Bu ayədən bizə böyük bir ibrət dərsi vardır: İnsan öz əqidəsində və əməllərində diqqətli olmalıdır. Çünki bəzən insan özünü doğru yolda hesab edir, lakin əslində şeytanın ardınca gedir. Buna görə də hər bir işimizdə, hər bir qərarımızda Quran və Sünnəyə müraciət etməli, öz ağıl və nəfsimizə deyil, Allahın vəhyinə tabe olmalıyıq. Allah bizi şeytanın dostluğundan qorusun və bizləri Öz hidayəti ilə şərəfləndirsin!