Аль-Араф сүресі — Аят 30

1. Сөздердің мағынасы:

• فَرِيقًا — топ, бір тобы.
• هَدَىٰ — тура жолға бастады, хидаят етті.
• حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلَالَةُ — оларға адасушылық үкім етілді, яғни адасулары міндетті түрде орындалды.
• اتَّخَذُوا — қабылдады, етті, ұстанды.
• الشَّيَاطِينَ — шайтандар, яғни жындар мен адамдар арасындағы азғырушылар.
• أَوْلِيَاءَ — достар, қамқоршылар, иелер.
• مِن دُونِ اللَّهِ — Аллаһтан басқа, Аллаһты қойып.
• يَحْسَبُونَ — ойлайды, санайды.
• مُهْتَدُونَ — тура жолдағылар, хидаят тапқандар.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала адамдарды екі топқа бөлді. Бірінші топ — Ол тура жолға бастаған, яғни иманға жетуге мүмкіндік беріп, кедергілерді алып тастаған адамдар. Екінші топ — оларға адасушылық үкім етілді, яғни олар тура жолдан тайды. Бұл екі топтың арасындағы айырмашылық адамдардың өз таңдауына байланысты. Аллаһ оларды адасушылыққа мәжбүрлемеді, бірақ олар өздері шайтандарды Аллаһтан басқа дос, қамқоршы етіп алды. Олар шайтандарға ерді, олардың айтқанын тыңдады, ал бұл істерін надандықтан жасады. Олар өздерін тура жолдамыз деп ойлады, бірақ шын мәнінде адасқан еді. Бұл аят Аллаһтың әділдігін көрсетеді: кім тура жолды іздесе, Аллаһ оны бастайды; кім адасуды таңдаса, ол адасады. Сонымен қатар, бұл аят адамдардың өз істеріне жауапты екенін білдіреді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһ әр адамға тура жолды таңдауға мүмкіндік береді, бірақ ол адамның өз еркіне байланысты.
• Шайтандарды дос етіп алу — адасушылықтың басты себебі. Мұсылман адам тек Аллаһқа сеніп, Оны ғана қамқоршы етуі керек.
• Өзін тура жолдамын деп ойлау жеткіліксіз; шын мәнінде Аллаһтың көрсеткен жолында болу керек.
• Бұл аят адамды ойлануға, өз істерін тексеруге шақырады: мен кімге еріп жүрмін? Кімге сенемін?
• Аллаһтың хидаяты — үлкен нығмет. Ол үшін Аллаһқа шүкір етіп, дұға ету керек.
• Ислам — адамды шайтанның азғыруынан қорғайтын жалғыз тура жол. Бұл аят мұсылмандарды имандарын нығайтуға, Аллаһқа құлшылық етуге және шайтанның жолынан аулақ болуға шақырады.