"Ayat" – burada Allahın dəlilləri, möcüzələri və hökmləri nəzərdə tutulur.
"İstəkbar" – təkəbbür göstərmək, özünü böyük sayıb haqqı qəbul etməkdən imtina etmək.
"Əshabün-nar" – Cəhənnəm əhli, od sakinləri.
"Xalidun" – əbədi qalacaqlar, heç vaxt oradan çıxmayacaqlar.
Təfsir:
Ey insan! Bu ayədə Allah-Təala bizə ən böyük həqiqətlərdən birini xəbər verir. O kəslər ki, Allahın açıq-aydın dəlillərini, göndərilən peyğəmbərlərin möcüzələrini və Qurani-Kərimin ayələrini yalan saydılar, üstəlik də təkəbbür göstərib özlərini haqqa tabe olmaqdan uca tutdular – məhz onlar Cəhənnəm əhlidirlər. Onlar bu dünyada ikən özlərini böyük sandılar, haqqı eşitdikdə isə "biz bunu qəbul etmərik" deyib üz çevirdilər. Lakin axirətdə onların bu təkəbbürü tamamilə qırılacaq və onlar əbədi olaraq atəş içində qalacaqlar. Bu xəbər Allahın ədalətinin təzahürüdür – çünki haqqı görüb bilə-bilə inkar edən və özünü böyük görən kimsə üçün ən böyük cəza məhz əbədi odda qalmaqdır.
Nəsihət və dəvət:
Ey mömin qardaşım, bu ayə bizə iki vacib dərsi öyrədir: birincisi, Allahın ayələrinə və dəlillərinə qarşı diqqətli olmaq, onları yalan saymamaq; ikincisi isə təkəbbürdən qaçmaqdır. Çünki təkəbbür insanı haqqı qəbul etməkdən məhrum edir və onu Cəhənnəmə aparan ən böyük səbəblərdəndir. İblis də məhz təkəbbürü üzündən Allahın əmrindən çıxdı və lənətləndi. Gəlin, özümüzü yoxlayaq: bəlkə də bəzi məsələlərdə biz də təkəbbür göstəririk? Bəlkə də haqqı eşitdikdə "mən bunu qəbul etmərəm" deyirik? Bu ayə bizə xatırladır ki, təvazökarlıq və haqqa tabe olmaq nicat yoludur. Allah bizləri təkəbbürdən qorusun və haqqa tabe olanlardan etsin!
Ey Adəm oğulları! Sizə aranızdan elçilər gəlib ayələrimi bəyan edərkən Məndən qorxub öz əməllərini islah edən şəxslərin heç bir qorxusu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər.
Allaha qarşı yalan uyduran və ya Onun ayələrini yalan hesab edən kimsədən daha zalım kim ola bilər? Yazıda olan qismətləri onlara nəsib olacaqdır. Nəhayət, elçilərimiz onların canını almaq üçün yanlarına gəldikdə: “Allahdan savayı çağırdıqlarınız haradadır?”– deyəcəklər. Onlar: “Bizi qoyub qaçıblar!”– deyəcək və kafir olduqlarına dair öz əleyhlərinə şahidlik edəcəklər.
Allah deyəcək: “Sizdən əvvəl gəlib-getmiş günahkar cin və insan tayfaları ilə birlikdə Oda girin!” Hər bir tayfa Oda girdikcə digərini lənətləyəcəkdir. Nəhayət, hamısı orada toplandığı zaman sonrakılar əvvəlkilər barəsində deyəcəklər: “Ey Rəbbimiz! Bunlardır bizi azdıran! Elə isə Odda bunlara ikiqat əzab ver!” Allah deyəcək: “Əzab hər kəs üçün ikiqatdır, lakin siz bunu bilmirsiniz!”
SurahQuran.com was founded as a humble effort to serve the Noble Book and the pure Sunnah, to invite people to Allah, and to make the religious sciences accessible according to the methodology of the Quran and Sunnah. We praise and thank Allah for His grace, and we ask Him to accept our work and make it sincere for His noble Face.