سوره اعراف — آیه 86

## معانی واژگان

• صِراط: راه، جاده
• تُوعِدُونَ: تهدید میکنید، میترسانید
• تَصُدُّونَ: بازمیدارید، منع میکنید
• عِوَجًا: کجی، انحراف
• تَبْغُونَهَا: برای آن میخواهید، طالب آن هستید
• فَكَثَّرَكُمْ: پس شما را بسیار گردانید، افزایشتان داد

## تفسیر آیه

خداوند متعال در این آیه شریفه، گروهی از مردم را که در راههای حق و مسیرهای هدایت کمین کرده بودند، مورد خطاب قرار میدهد و آنان را از این کار زشت بازمیدارد. این افراد که در مسیرهای منتهی به ایمان و حقیقت مینشستند، کارهای ناپسندی انجام میدادند:

اول: مردم را تهدید میکردند و میترساندند تا آنان را از ادامه راه بازدارند و اموالشان را به ناحق بگیرند.

دوم: کسانی را که به خدا ایمان آورده بودند و میخواستند راه حق را بپیمایند، از راه خدا بازمیداشتند و مانع هدایت آنان میشدند.

سوم: میکوشیدند راه خدا را کج و معوج جلوه دهند و با ایجاد شبهات و وسوسهها، مردم را از پیمودن این راه راست بازدارند و آن را ناهموار و دشوار نشان دهند.

سپس خداوند آنان را به یادآوری نعمتهای خویش فرا میخواند و میفرماید: به یاد آورید زمانی را که اندک و ضعیف بودید و خداوند با فضل و رحمت خود، تعداد شما را افزایش داد و شما را نیرومند و عزیز گردانید. پس شایسته است که در برابر این نعمت بزرگ، شکرگزار باشید و از نعمت قدرت و کثرت، در راه بندگی و اطاعت استفاده کنید، نه در راه فساد و گمراهی.

در پایان آیه، خداوند آنان را به عبرتآموزی از سرنوشت پیشینیان دعوت میکند و میفرماید: بنگرید که سرانجام کار مفسدان و تبهکاران چگونه بود؛ آنان که در زمین فساد میکردند و مردم را از راه حق بازمیداشتند، سرانجامشان هلاکت و نابودی بود و هیچ چیز از آنان باقی نماند.

## فواید و پیامهای آیه

1. حرمت شدید ایجاد مانع در راه هدایت مردم: این آیه نشان میدهد که بازداشتن مردم از راه حق و ایجاد مانع برای هدایت آنان، از گناهان بزرگ است و خداوند آن را به شدت نهی کرده است.
2. نعمت کثرت و قدرت، امتحانی الهی است: هرگاه خداوند به قومی نعمت قدرت و جمعیت عطا کند، این نعمت وسیله آزمایش آنان است؛ باید از آن در راه بندگی استفاده کنند، نه در راه فساد و ظلم.
3. عبرتآموزی از سرنوشت مفسدان: تاریخ پر است از سرنوشت تلخ کسانی که در زمین فساد کردند؛ این سرنوشتها برای ما درس عبرت است تا از راه آنان پیروی نکنیم.
4. شکرگزاری نعمتها، عامل بقای آنهاست: یادآوری نعمتهای الهی و شکر آنها، موجب افزایش و بقای نعمت میشود و فراموشی آنها، زوال و نابودی را به همراه دارد.
5. دین خدا راهی راست و بدون کجی است: اسلام آیینی است راست و مستقیم که هیچ کجی و انحرافی در آن نیست؛ تلاش برای کج نشان دادن آن، تلاشی باطل و محکوم به شکست است.