Ma'orij surasi — Oyat 40

Kalimalarning ma'nolari:

• فَلَا أُقْسِمُ – Yo'q, qasam ichaman (bu yerda "la" zoida bo'lib, ta'kid uchun kelgan).
• بِرَبِّ الْمَشَارِقِ وَالْمَغَارِبِ – Mashriqlar va mag'riblarning Robbisi (ya'ni quyosh, oy va yulduzlarning chiqish va botish joylarining egasi) bilan qasam ichaman.
• إِنَّا لَقَادِرُونَ – Albatta, Biz (qayta tiriltirishga) qodirmiz.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda O'zining buyukligi va qudratiga qasam ichib, insonlarni qayta tiriltirishga qodir ekanini ta'kidlamoqda. U zot quyosh, oy va barcha sayyoralarning chiqish va botish joylarining Robbisi bo'lib, ularni boshqaruvchi Zotdir. Har kuni quyoshning yangi mashriq va mag'ribdan chiqishi, fasllarning almashinuvi, kecha va kunduzning ketma-ket kelishi – bularning barchasi Allohning cheksiz qudratiga dalolatdir.

Alloh taolo "mashriqlar" va "mag'riblar" (ko'plik shaklida) deb aytishi bilan yil davomida quyoshning turli nuqtalardan chiqishi va botishini nazarda tutadi. Bu esa Uning barcha narsaga – jumladan, o'limdan keyin qayta tiriltirishga ham qodir ekanini ko'rsatadi. Qaysi tomonga qaramasin, inson Allohning qudrati va hikmatining belgilarini ko'radi.

Ushbu qasamning javobi "Inna laqodirun" – "Albatta, Biz qodirmiz" degan so'zlardir. Ya'ni, Alloh o'liklarni qayta tiriltirishga, ularni hisob-kitob qilishga va har bir amaliga yarasha jazob yoki mukofot berishga to'liq qodirdir. Bu bilan Alloh insonlarni oxiratga ishonishga va shu hayotda to'g'ri amal qilishga chorlaydi.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

• Alloh taoloning qudrati cheksizdir. U har kuni quyoshni yangi joydan chiqarib, yangi joyga botiradi. Bu Uning boshqaruvi va hukmronligining belgisidir.
• Qayta tiriltirish haq ekaniga ishonish – mo'minning e'tiqodining asosiy qismidir. Alloh o'limdan keyin tiriltirishga qodir ekanini Uning koinotdagi boshqaruvi ham tasdiqlaydi.
• Inson tabiatdagi bu go'zal manzaralardan ibrat olib, yaratuvchining buyukligini tan olishi va Unga itoat etishi lozim.
• Bu oyat insonni umid va qo'rquv orasida yashashga undaydi: Allohning rahmatidan umid qilish va Uning jazolidan qo'rqish, chunki U har bir narsaga qodirdir.