Məaric surəsi — Ayə 40

Məaric surəsi, 40-cı ayə

Mətn: فَلَا أُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشَارِقِ وَالْمَغَارِبِ إِنَّا لَقَادِرُونَ

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• فَلَا أُقْسِمُ: Burada "lā" hərfi inkar mənasında deyil, əksinə, qəsəmi (andı) gücləndirmək üçün gəlmişdir. Yəni məna: "And olsun ki..." və ya "Qəsəm edirəm ki..."
• الْمَشَارِقِ: Şərqlər, günəşin və digər göy cisimlərinin doğduğu yerlər. Burada cəm şəklində gəlməsi il ərzində günəşin hər gün fərqli nöqtədən doğmasına işarədir.
• الْمَغَارِبِ: Qərblər, günəşin və digər göy cisimlərinin batdığı yerlər. Bu da cəm şəklindədir və hər gün batma nöqtəsinin dəyişməsini bildirir.
• إِنَّا لَقَادِرُونَ: "Həqiqətən, Biz, şübhəsiz ki, qadirik" — yəni Allahın hər şeyə gücü çatır, heç bir şey Onu aciz buraxa bilməz.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə Özünün şərqlərin və qərblərin Rəbbi olduğuna and içir. Buradakı "şərqlər" və "qərblər" ifadəsi təkcə günəşin doğub-batdığı yerləri deyil, həm də ayın, ulduzların və bütün göy cisimlərinin doğub-batdığı nöqtələri əhatə edir. İl boyu günəşin doğma və batma yerlərinin dəyişməsi, fəsillərin bir-birini əvəz etməsi — bütün bunlar Allahın qüdrətinin və hikmətinin açıq-aydın dəlilləridir.

Allah bu böyük varlıq nizamına and içərək buyurur ki, O, həqiqətən də hər şeyə qadirdir. Bu qüdrət o qədər genişdir ki, Allah istəsə, bu insanları yox edib yerinə Özünə daha çox itaət edən, daha yaxşı bir qövm gətirə bilər. Heç kim Allahın iradəsini poza bilməz, heç kim Onu aciz buraxa bilməz. Ölüləri yenidən diriltmək, haqq-hesab üçün qiyamət günü hamını bir araya toplamaq da Allah üçün asandır.

Bu ayə insanı düşünməyə dəvət edir: səhər günəşin doğuşuna, axşam batışına bax — hər gün fərqli bir mənzərə, fərqli bir nizam. Bu nizamı quran Allah, şübhəsiz ki, sizin həyatınızı da idarə edir, sizin əməllərinizi görür və bir gün onların hesabını soruşacaq. Elə isə bu qüdrətli Rəbbə yönəl, Ona sığın, Onun buyurduğu yolla get. Çünki Onun gücü hər şeyə çatır, rəhməti isə sonsuzdur.

3) Dəvət mesajı:

Əziz insan! Bir düşün: hər gün günəş sənin üçün doğur, hər axşam sənin üçün batır. Bu nizamı yaradan Allah səni də yaradıb, sənə ruzi verir, səni qoruyur. O, sənin ən kiçik ehtiyacını belə bilir. Elə isə Ona tərəf bir addım at — O, sənə min addım yaxınlaşar. Tövbə et, çünki O, bağışlayandır, rəhmlidir. Onun qüdrətindən heç vaxt ümidini kəsmə, çünki şərqlərin və qərblərin Rəbbi hər şeyə qadirdir — səni də doğru yola yönəltməyə, sənə kömək etməyə, səni bağışlamağa qadirdir.