Ma'orij surasi — Oyat 39

Kalima ma'nolari:

• Kalla: Yo'q, unday emas! (Rad etish va inkor qilish uchun)
• خلقناهم: Biz ularni yaratdik
• مما يعلمون: Ular bilgan narsadan (ya'ni, xo'r suvdan, nutfadan)

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo o'sha kofirlarning da'volarini rad etib, ularning jannatga kirishga bo'lgan umidlarini bekor qilmoqda. Ular Payg'ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam) atrofida to'planib, masxara qilishar va har biri jannat ne'matlariga kirishni orzu qilardi. Alloh ularga xitoban: "Yo'q, unday emas! Sizlar jannatga kira olmaysizlar", deydi.

So'ngra ularning asl holatini eslatib: "Biz ularni o'zlari biladigan narsadan — xo'r suvdan (nutfadan) yaratdik", deydi. Ya'ni, ularning asli oddiy bir tomchi suvdan iborat bo'lib, o'zlari ham buni yaxshi biladilar. O'sha zaif, ojiz bir tomchi suvdan yaratilgan inson qanday qilib mag'rurlanadi, kibrlanadi va jannatga kirishga loyiqman deb da'vo qiladi?!

Ular o'zlarining yaratilish aslini bilib turib, Allohning qudratini inkor etmoqdalar. Xuddi shu xo'r suvdan yaratilgan inson o'zini qanchalik ulug'lamasin, baribir ojizdir. O'ziga ham, o'zganing hayotiga ham manfaat yetkaza olmaydi. Shunday ekan, ularning jannatga kirishga bo'lgan umidlari behuda va xom xayoldir.

Foydalar:

1. Inson o'zining aslini — oddiy bir tomchi suvdan yaratilganini eslab, kamtarin bo'lishi va kibr-u havodan saqlanishi lozim.
2. Alloh taolo har bir insonni O'zi xohlagan tarzda yaratgan va barcha yaratilganlar Uning huzurida tengdir. Faxrlanish faqat taqvo bilan bo'ladi.
3. Jannatga kirish faqat Allohning marhamati va amal qilgan solih amallar bilan bo'ladi, nasab yoki boylik bilan emas.
4. Inson o'z ojizligini tan olishi va yaratuvchisiga itoat etishi — aqlning belgisidir.