سوره مدثر — آیه 17

معانی کلمات:

• سَأُرْهِقُهُ: او را به مشقّت و رنج خواهم انداخت، یعنی عذابی طاقتفرسا بر او تحمیل خواهم کرد.
• صَعُودًا: راهی سخت و دشوار که بالا رفتن از آن بسیار طاقتفرساست؛ کنایه از عذابی است که پیوسته بر او فشار میآورد و هیچ گاه از آن رهایی ندارد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه بیان حال آن کافرِ عنود و لجوج که نعمتهای فراوان به او داده شده بود و در برابر حق تکبّر ورزید، میفرماید: به زودی او را به عذابی سخت و طاقتفرسا گرفتار خواهم کرد؛ عذابی که مانند بالا رفتن از گردنهای بسیار دشوار، پیوسته او را در رنج و زحمت نگه میدارد و هیچ آرامش و آسایشی برایش باقی نمیگذارد. این مجازاتِ کسی است که با آیات خدا دشمنی ورزید و راه حق را نپذیرفت؛ همانند آن مرد ثروتمندِ مغرور که به جای شکرگزاری، به تکذیب و عناد برخاست و این وعده الهی برای هر کسی است که چنین رفتاری داشته باشد.

فواید و درسهای آیه:

• هر کس در برابر حق و آیات الهی تکبّر کند و نعمتهای خدا را وسیلهی سرکشی و طغیان قرار دهد، سرانجام به عذابی سخت و طاقتفرسا دچار خواهد شد که هیچ گریزی از آن نیست.
• نعمتهای دنیوی هرگز نمیتواند انسان را از عذاب الهی نجات دهد؛ آنچه ملاک سعادت است، ایمان و عمل صالح است، نه مال و فرزند و قدرت.
• خداوند با عدالت کامل، هر کسی را به اندازهی اعمالش جزا میدهد و برای کسانی که راه عناد و دشمنی با دین او را برگزینند، عذابی را آماده کرده است که هیچ راحتی و آسایشی در آن وجود ندارد.
• این آیه هشداری است برای همهی انسانها که مغرور به داشتههای خود نشوند و در برابر دعوت پیامبران و آیات الهی، فروتنی و تسلیم پیشه کنند تا از عذاب سخت آخرت در امان بمانند.