Аль-Муддассир сүрөсү — Аят 6

1. Аяттагы сөздөрдүн мааниси:

• وَلَا تَمْنُن — "Миннет кылба" же "жакшылык кылып, аны көптүрүп көрсөтпө" дегенди билдирет. Миннет кылуу — бирөөгө жакшылык кылып, анан аны бетинде санап, кемсинтүү.
• تَسْتَكْثِرُ — "көп деп эсептөө", "көптүрүп көрсөтүү" деген мааниде. Бул жерде адам өзүнүн жакшылыгын, аракетин же берген нерсесин көп деп эсептеп, ошону менен мактанып, миннет кылып калбашы үчүн эскертүү бар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала пайгамбарыбызга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) жана анын үммөтүнө кайрылып айтат: эй адам, сен Аллах үчүн кылган жакшылыктарыңды, берген садагаларыңды же башкаларга кылган жардамыңды көп деп эсептеп, аларды миндет кылба. Башкача айтканда, сен бирөөгө жардам берсең, аны "мен сага ушунча жакшылык кылдым" деп бетинде санаба, ошондой эле Аллахка кылган ибадатыңды да өзүңдүн күчүң менен көп кылдым деп мактанып, Аллахка миннет кылба. Кээ бир түшүндүрмөлөрдө бул аят "бирөөгө көбүрөөк алуу үчүн бербе" деген мааниде да түшүндүрүлөт: башкаларга берерде, андан да көбүрөөк кайтарым күтүп, соода-сатык максатында бербе. Ал эми Аллах үчүн кылган амалдарыңды да өзүңдүн артыкчылыгың катары көрүп, аларды көптүрүп, Аллахка милдет кылгансып сүйлөбө. Чыныгы ыклас — бул кылган жакшылыгыңды унутуп, аны Аллах үчүн гана кылуу, эч кимге миннет кылбоо жана өзүңдү артык көрбөө.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Ислам дини адамды ыкластуу болууга, жакшылыкты Аллах үчүн гана кылууга үндөйт. Бул — жүрөктү тазартып, коомдо боорукердик, биримдик жана сый-урмат орнотуучу улуу принцип.
• Миннет кылбоо — адамдын намысын сактап, бир туугандык мамилени бекемдейт. Бул Исламдын адеп-ахлактык негиздеринин бири экенин көрсөтөт.
• Ар бир жакшылык Аллахтын ыраазылыгы үчүн болушу керек. Ошондо гана ал кабыл болуп, адамга чыныгы бакыт алып келет. Бул — Исламдын рухий тереңдигин жана адилеттүүлүгүн чагылдырат.
• Пайгамбарыбыздын (с.а.с.) турмушунан бул аяттын тарбиялык мааниси чоң экенин көрөбүз: ал эч качан бирөөгө миннет кылган эмес, тескерисинче, ар дайым кечиримдүү, боорукер жана ыкластуу болгон. Бул биз үчүн эң мыкты үлгү.
• Ошондуктан, бул аят бизди өзүмчүлдүктөн, мактануудан жана миннет кылуудан алыстатып, чын ыклас менен жакшылык кылууга, Аллахтын ыраазылыгын гана көздөөгө чакырат. Ислам — ушундай сулуу адептердин жана рухий тазалыктын дини.