سوره قیامه — آیه 35

معانی کلمات:

• أَوْلَى لَکَ: وای بر تو، هلاک باد تو را. این عبارت در اصل برای تهدید و اعلام عذاب و هلاکت به کار میرود.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از آنکه در آیات پیشین، حال آن کافرِ مغرور و متکبر را توصیف کرد که نه به رسول و قرآن ایمان آورد و نه نماز و فرایض الهی را به جا آورد، بلکه قرآن را تکذیب کرد و از ایمان روی گردان شد و سپس با تبختر و خودپسندی به سوی خانوادهاش رفت، این بار با لحنی تهدیدآمیز و قاطع میفرماید: «ثُمَّ أَوْلَى لَکَ فَأَوْلَى» یعنی: وای بر تو! باز هم وای بر تو! هلاکت باد بر تو، سپس هلاکت باد بر تو!

تکرار این تهدید برای تأکید و تشدید وعید است؛ گویی خداوند میفرماید: ویلٌ لک فویلٌ لک، سپس ویلٌ لک فویلٌ لک. برخی مفسران گفتهاند که تکرار این عبارت اشاره به مراحل مختلف عذاب است: نخست هلاکت و عذاب در دنیا، سپس در قبر و برزخ، آنگاه در قیامت و سرانجام در آتش دوزخ. پس این تهدید شامل تمام مراحل زندگی پس از مرگ و عذابهای پی در پی برای آن کافرِ معاند است.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه هشداری جدی به همه انسانهاست که عاقبت تکذیب و استکبار در برابر حق، هلاکت و عذاب است و هیچ کس از کیفر الهی در امان نیست.
• تکرار تهدید نشاندهنده اهمیت ایمان و عمل صالح است و اینکه خداوند برای بندگانش راه نجات و سعادت را هموار کرده، اما کسانی که با اختیار خود راه کفر و طغیان را برمیگزینند، سزاوار عذاب خواهند بود.
• این آیه مؤمنان را به شکرگزاری از نعمت هدایت و ایمان دعوت میکند و آنان را بر ثابتقدمی در راه حق ترغیب مینماید تا از سرنوشت تلخ تکذیبکنندگان عبرت بگیرند.
• همچنین نشان میدهد که خداوند متعال با عدالت کامل خود، هرگز ظالمان و مفسدان را بدون مجازات رها نمیکند و این خود مایه آرامش دلهای مؤمنان و امید به عدالت الهی است.