سوره قیامه — آیه 36

معانی کلمات:

• سُدًی: به حال خود رها شده، مهمل و بدون هدف و تکلّف.

تفسیر آیه:

آیا انسانِ منکرِ معاد می‌پندارد که او را به حال خود رها کرده‌اند و هیچ تکلیف و مسئولیتی ندارد؟ آیا گمان می‌کند که نه امری به او شده و نه نهیی، و نه حسابی در کار است و نه عقابی؟ این پندارِ باطل و خیالِ محض است؛ زیرا خداوند انسان را بیهوده و بدون هدف نیافریده است. او را برای عبادت و آزمایش آفریده و او را مکلف به اوامر و نواهی کرده است. سپس در ادامه، خداوند با ذکر مراحل خلقت انسان، او را به قدرت بی‌نهایت خود متذکر می‌شود: آیا او نطفه‌ای ضعیف از آبی پست که در رحم‌ها ریخته می‌شود نبود؟ سپس به صورت خونِ بسته درآمد و خداوند او را آفرید و اندامش را در نیکوترین شکل سامان داد و از او دو جنس نر و ماده قرار داد. آیا آن خدایی که چنین آفرینشی کرده است، نمی‌تواند مردگان را دوباره زنده کند؟ آری، او بر همه چیز تواناست.

فواید و پیام‌های آیه:

• زندگی انسان در این جهان هدفمند است و هیچ‌کس بدون مسئولیت و تکلیف رها نشده است؛ این خود نشانه عدل و حکمت خداوند است.
• آفرینش انسان از مراحل ضعیف و پست، دلیل روشنی بر قدرت بی‌پایان خداوند در آفرینش دوباره است؛ پس معاد نه تنها ممکن بلکه ضروری است.
• این آیه انسان را به خودآگاهی و تفکر در آفرینش خویش دعوت می‌کند تا از غفلت و بی‌خبری بیرون آید و به یاد آخرت و مسئولیت‌هایش بیفتد.
• ایمان به حساب و جزا، انسان را به سوی عمل صالح و پرهیز از گناه سوق می‌دهد و او را از زندگی پوچ و بی‌هدف نجات می‌بخشد.