Mursalot surasi — Oyat 17

Kalimalarning ma'nolari:

• نُتْبِعُهُمُ: ularni ketidan ergashtiramiz, ya'ni halokatda ularga yetkazamiz.
• الْآخِرِينَ: keyingi avlodlar, ya'ni o'sha avvalgi ummatlarga o'xshash yo'ldan boruvchi kechikkan kofirlar.

Tafsir:

Alloh taolo avvalgi ummatlarni — Nuh, Od, Samud qavmlarini va boshqa payg'ambarlarni yolg'onchiga chiqargan xalqlarni halokat bilan yo'q qilganini eslatadi. So'ngra ularning ortidan kelgan, xuddi shu kufr va yolg'onchilik yo'lini tutgan keyingi avlodlarni ham xuddi shunday halokatga uchratadi. Bu yerda nazarda tutilgan asosiy maqsad — Makka mushriklari bo'lib, ular ham Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ni yolg'onchiga chiqarib, avvalgi ummatlarning gunohiga o'xshash gunoh qildilar. Shuning uchun ular ham xuddi shunday jazoga duchor bo'lishlari haqida ogohlantirilmoqda. Allohning sunnati o'zgarmasdir: kim payg'ambarlarni yolg'onchiga chiqarsa, halokat uning taqdiridir.

Foydalar:

• Ushbu oyat Allohning adolati va hikmatini ko'rsatadi: har bir davrda haqni inkor etganlar o'z jazolarini oladilar. Bu mo'minlarga sabr va ishonch bag'ishlaydi — zulm va kufr abadiy qolmaydi.
• Tarixdan ibrat olishga undaydi: avvalgi xalqlarning taqdiri keyingilarga o'git bo'lishi kerak, toki ular xato yo'ldan qaytsinlar.
• Payg'ambarlarga itoat qilishning muhimligi va ularni yolg'onchiga chiqarishning og'ir oqibatlari haqida ogohlantiradi. Bu musulmonlarni Allohning amrlariga sodiq bo'lishga va Rasulullohning (sollallohu alayhi va sallam) yo'lidan borishga chorlaydi.
• Ushbu oyat Allohning qudrati va hukmronligini eslatadi: U xohlagan zamon va makonda o'z hukmini o'tkazadi, hech kim Uning oldida ojiz emas. Bu esa inson qalbini tarbiyalab, uni kamtarlik va taqvoga yetaklaydi.