Mursalot surasi — Oyat 18

Kalimalarning ma'nolari:

• Kazolik (كَذَٰلِكَ): xuddi shunday, shunga o'xshash.
• Naf'al (نَفْعَلُ): qilamiz, amal qilamiz.
• Bil-mujrimin (بِالْمُجْرِمِينَ): jinoyatchilar, gunohkorlar, osiy kimsalarga.

Tafsir:

Ushbu oliy kalomda Alloh taolo o'tgan ummatlarga — Nuh, Od, Samud qavmlariga va boshqa payg'ambarlarni yolg'onchiga chiqargan xalqlarga qanday halokat va azob yuborganini eslatib, xuddi shu ishni Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ni yolg'onchiga chiqargan, uning olib kelgan haq dinini inkor etgan jinoyatchi mushriklarga ham qilishini bayon qilmoqda. Ya'ni, Alloh taolo o'tgan ummatlarga qilgan ishi — ularni halokatga uchratib, tubanlikka tashlashi — xuddi shu zamonadagi jinoyatchilarga ham qiladi. Bu yerda "mujrimin" so'zi bilan kufr, shirk va gunohga botgan, payg'ambarlarni yolg'onchiga chiqarib, Allohning amridan chiqqan barcha kimsalar nazarda tutilgan. Bu oyat Allohning azobi va jazolashida hech kimni ayamaydigan, adolatli va qat'iy Zot ekanini, gunohkorlarning jazosi muqarrarligini bildiradi.

Foydalar:

• Alloh taoloning azobi haq va muqarrardir. Gunohkorlar, jinoyatchilar qanchalik kuchli va ko'p bo'lmasin, Allohning ularni jazolashiga hech narsa to'sqinlik qila olmaydi.
• Ushbu oyat mo'minlarga sabr va bardosh berishga, gunohkorlarga esa tavba qilib, Allohning rahmatiga qaytishga undaydi. Allohning jazolashidan qo'rqish insonni to'g'ri yo'lga boshlaydi.
• Tarixdan saboq olish — o'tgan ummatlarning boshiga tushgan musibatlardan ibrat olib, o'sha xatolarni takrorlamaslik kerak. Bu oyat musulmonlarga o'z hayotlarini Qur'on va Sunnat asosida qurishni, gunoh va jinoyatlardan yiroq bo'lishni o'rgatadi.
• Allohning adolati mukammaldir — U zot hech kimga zulm qilmaydi, balki har kimning qilgan ishiga yarasha jazo yoki mukofot beradi. Bu haqiqat inson qalbini Allohga bo'lgan ishonch va itoatga yetaklaydi.