Naba surasi — Oyat 40

Kalimalarning ma'nolari:

• أنذرناكم: sizlarni ogohlantirdik, qo‘rqitdik.
• عذابًا قريبًا: yaqin azob — qiyomat kuni azobi, chunki har bir kelajakdagi narsa yaqindir.
• ينظر المرء: har bir inson qaraydi, ko‘radi.
• ما قدمت يداه: qo‘llari oldindan nima tayyorlagan bo‘lsa — ya’ni qilgan yaxshi va yomon amallari.
• يا ليتني كنت ترابًا: qaniydi, men tuproq bo‘lganimda edi — ya’ni qayta tiriltirilmaganimda edi.

Tafsir:

Ey insonlar! Biz sizlarni juda yaqin bo‘lgan azobdan — qiyomat kuni azobidan ogohlantirdik. O‘sha kun shu qadar yaqinki, u muqarrar keladi va har bir inson o‘z ko‘zi bilan oldindan qilgan barcha amallarini — yaxshiliklarini ham, yomonliklarini ham ko‘radi. Hech narsa yashirin qolmaydi. O‘sha dahshatli kunda har bir jon o‘z qo‘li bilan qilgan ishlariga qarab qoladi. Kofir esa — azobning og‘irligi va hisobning qattiqligidan dahshatga tushib, o‘z holiga achinib: "Qaniydi, men tuproq bo‘lganimda edi! Qaniydi, men qayta tiriltirilmaganimda edi-yu, bu azobni ko‘rmaganimda edi!" — deydi. U o‘sha paytda hayvonlarning tuproqqa aylanishini ko‘rib, o‘zi ham shunday bo‘lishni orzu qiladi. Lekin bu orzu unga hech qanday foyda bermaydi, chunki endi pushaymonlik vaqti o‘tib ketgan.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Alloh taolo bandalariga rahm qilib, ularni azobdan oldindan ogohlantirgan — bu Uning cheksiz mehridir. Biz bu ogohlantirishni jiddiy qabul qilib, o‘zimizni tekshirishimiz lozim.
2. Qiyomat kuni har bir inson qilgan amalini o‘z ko‘zi bilan ko‘radi — yaxshilik ham, yomonlik ham zoye ketmaydi. Shu bois bugun qilayotgan har bir ishimizga e’tibor berishimiz kerak.
3. Kofirning "tuproq bo‘lishni orzu qilishi" — azobning naqadar og‘ir ekanini ko‘rsatadi. Bu esa mo‘minlarga qiyomat azobidan qo‘rqib, tavba qilish va solih amallarni ko‘paytirishga undaydi.
4. Islomda insonning qadri juda yuksakdir — u tuproqdan yuksak darajalarga ko‘tarilishi mumkin, lekin kufr tufayli tuproqdan ham past holatga tushishi mumkin. Shuning uchun imon va yaxshi amallar — eng buyuk ne’matdir.