سوره نازعات — آیه 17

معانی کلمات:

• طَغَىٰ: از حد تجاوز کردن، سرکشی کردن، و در اینجا به معنای تجاوز از حد در کفر و استکبار و ظلم است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از آنکه موسی علیهالسلام را در وادی مقدس «طوی» به پیامبری برگزید و معجزات بزرگ را به او عطا کرد، به او فرمان داد که به سوی فرعون برود. فرعون کسی بود که در سرکشی و طغیان از همه حد و مرزها گذشته بود؛ او خدایی را انکار میکرد، خود را پروردگار مردم میخواند و در ظلم و ستم بر بنیاسرائیل هیچ حد و مرزی نمیشناخت. این فرمان الهی نشان میدهد که رسالت موسی علیهالسلام از همان ابتدا با چالشی بزرگ روبهرو بود؛ اما خداوند او را با این مأموریت خطیر فرستاد تا فرعون را به راه حق دعوت کند و او را از طغیان و سرکشی بازدارد. در واقع، خداوند به موسی میفرماید: به سوی فرعون برو، چرا که او در کفر و ظلم از همه حدود گذشته و مستحق دعوت و اتمام حجت است.

فواید و پیامهای آیه:

1. شجاعت در برابر ظالمان: این آیه به ما میآموزد که در برابر ظلم و طغیان، نباید سکوت کرد؛ بلکه باید با شجاعت و استدلال، حق را به گوش ظالمان رساند، حتی اگر قدرتمندترین فرد جامعه باشند.
2. رحمت الهی بر همه: خداوند حتی فرعونی را که به این حد از طغیان رسیده بود، بدون اتمام حجت رها نکرد و پیامبری را به سوی او فرستاد. این نشاندهنده رحمت گسترده الهی است که درِ توبه و هدایت را تا آخرین لحظه بر روی بندگانش باز میگذارد.
3. اهمیت دعوت به خیر: این آیه نشان میدهد که دعوت به سوی خدا و اصلاح جامعه، از مهمترین وظایف مؤمنان است و هیچ مانعی مانند قدرت و جبروت ظالمان نباید ما را از این وظیفه بازدارد.
4. توکل بر خدا: موسی علیهالسلام با وجود ضعف ظاهری خود در برابر فرعون، به فرمان خدا عمل کرد و این درس بزرگی است که اگر خداوند ما را به کاری مأمور کند، باید با توکل بر او وارد میدان شویم و از هیچ قدرتی نهراسیم.