انفال سۈرىسى — ئايەت 31

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا قارشى تۇرغان كاپىرلارنىڭ قۇرئان كەرىمگە بولغان مۇناسىۋىتىنى بايان قىلىدۇ.

ئايەتتىكى ئىزاھقا موھتاج سۆزلەر:

• تُتْلَىٰ: ئوقۇپ بېرىلسە، تىلاۋەت قىلىنسا.
• آيَاتُنَا: بىزنىڭ ئايەتلىرىمىز، يەنى قۇرئان كەرىم ئايەتلىرى.
• أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ: ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ يالغان ھېكايىلىرى، ئۇلارنىڭ كىتابلىرىغا يېزىپ قويغان ئەپسانىلىرى. "ئەساطىر" سۆزى "ئۇستۇرە"نىڭ كۆپلۈك شەكلى بولۇپ، يېزىلغان ھېكايە-ئەپسانە دېگەن مەنىنى بىلدۈرىدۇ.

ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە مۇشرىكلارنىڭ قۇرئانغا بولغان مۇناسىۋىتىنى ئېيتىپ بېرىدۇ. ئۇلارغا قۇرئان ئايەتلىرى ئوقۇپ بېرىلگەندە، ئۇلار تەكەببۇرلۇق ۋە ھەقىقەتكە قارشى تۇرۇش بىلەن: "بىز بۇنى ئاڭلىدۇق، ئەگەر بىز خالىساق، بىزمۇ بۇنىڭغا ئوخشاش سۆزلەرنى ئېيتالايمىز" دەيدۇ. ئۇلار بۇ سۆزلەرنى ئۆزلىرىنىڭ ئەقىللىق ۋە قابىلىيەتلىك ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىش ئۈچۈن ئېيتىدۇ، ئەمەلىيەتتە بۇ ئۇلارنىڭ جاھىللىقى ۋە ھەقىقەتكە بولغان دۈشمەنلىكىنىڭ ئىپادىسىدۇر. ئۇلار يەنە: "بۇ قۇرئان پەقەت ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ ئەپسانە-ھېكايىلىرىدۇر، ئاللاھنىڭ كەلامى ئەمەس" دەپ دەۋا قىلىدۇ.

ئىبنى ئابباس رەزىيەللاھۇ ئەنھۇما قاتارلىق مۇفەسسىرلەر بۇ ئايەتنىڭ نەدر ئىبنى ھارىس ھەققىدە نازىل بولغانلىقىنى ئېيتىدۇ. ئۇ كىشى سودا قىلىش ئۈچۈن ھىرە، پارس ۋە رۇم زېمىنلىرىغا ساياھەت قىلغان، ئۇ يەرلەردە ئەجەملەرنىڭ خەۋەرلىرىنى ۋە ھېكايىلىرىنى ئاڭلىغان، ئاندىن قايتىپ كەلگەندە بۇ ھېكايىلەرنى ئېيتىپ بېرىپ: "مۇھەممەدكە نازىل بولغان قۇرئانمۇ مۇشۇنداق ئىلگىرىكىلەرنىڭ ھېكايىلىرىدۇر" دەپ دەۋا قىلغان.

بۇ ئايەتتىن ئالىمىز:

1. كاپىرلارنىڭ قۇرئانغا قارشى تۇرۇشى ئۇلارنىڭ ئەقىل-پاراسىتىنىڭ كەملىكىدىن ئەمەس، بەلكى تەكەببۇرلۇقى ۋە ھەسەتخورلۇقىدىن كېلىپ چىققان.
2. ئۇلار "ئەگەر خالىساق ئوخشىشىنى ئېيتالايمىز" دېگەن سۆزى پۇقراۋى بىر دەۋا بولۇپ، ئەمەلىيەتتە ئۇلار قۇرئاننىڭ مۆجىزىلىكى ئالدىدا ئاجىز قالغان.
3. قۇرئان كەرىم ئاللاھنىڭ كەلامى بولۇپ، ئۇنىڭغا ئوخشاش بىر سۈرە ئېيتىش ئىنسانلارنىڭ قابىلىيىتىنىڭ سىرتىدىدۇر.

ئەي مۇسۇلمان قېرىنداشلار! بىز بۇ ئايەتتىن ئىبرەت ئېلىشىمىز كېرەك. قۇرئان كەرىم ئاللاھ تائالانىڭ بىزگە ئەڭ ئۇلۇغ نېئمىتىدۇر. ئۇنىڭ ئايەتلىرىنى ئاڭلىغاندا، قەلبىمىزنى ئىمان ۋە يەقىن بىلەن تولدۇرۇشىمىز، ئۇنىڭ ھىدايىتىگە ئەمەل قىلىشىمىز كېرەك. قۇرئان كەرىم بىزنى زۇلمەتتىن نۇرغا، جاھىللىقتىن ئىلىمگە، گۇمراھلىقتىن ھىدايەتكە يېتەكلەيدىغان مۇبارەك كىتابتۇر. ئۇنىڭ ھەر بىر ھەرىپى، ھەر بىر ئايىتى بىز ئۈچۈن شىپا ۋە رەھمەتتۇر. كېلىڭلار، قۇرئاننى كۆپ ئوقۇيلى، ئۇنىڭ مەنىسىنى چۈشىنىپ، ھاياتىمىزنى ئۇنىڭ يېتەكچىلىكىدە قۇرايلى. ئاللاھ تائالا بىزنى قۇرئاننىڭ ھىدايىتىدىن بەھرىمەن قىلغاي!