Ənfal surəsi — Ayə 31

Kəlmələrin mənaları:

• Əsatirul-əvvəlin – Əvvəlki ümmətlərin kitablarında yazdıqları və nəsildən-nəslə ötürülən əfsanələr, uydurma hekayələr. "Əsatir" sözü "üsturə"nin (yazılmış hekayə) cəmidir.

Təfsir:

Bu ayə, Peyğəmbərimizə (sallallahu aleyhi və səlləm) qarşı çıxan və haqqı inkar edənlərin, xüsusilə Nədr ibn Haris kimi şəxslərin ədalətsiz münasibətini açıqlayır. Nədr ibn Haris ticarət üçün İraqa, Fars diyarına və Rum ölkəsinə səfər edər, orada keçmiş ümmətlərin hekayələrini və əfsanələrini eşidib öyrənərdi. O, bu nağılları yadda saxlayar və sonra Quran ayələri oxunduğu zaman təkəbbür və inadkarlıqla deyərdi: "Biz bunları artıq eşitmişik. İstəsəydik, biz də buna bənzər sözlər deyə bilərdik. Bu, sadəcə keçmişlərin əfsanələridir!"

Onların bu sözləri tamamilə yalan və əsassız idi. Çünki Quran, heç bir bəşərin bənzərini gətirə bilmədiyi, bəlağəti, hikməti və dərin mənaları ilə möcüzə olan bir kitabdır. Əgər onlar doğru deyirdilərsə, qoy buna bənzər bir surə gətirsinlər. Lakin onların bu çağırışa cavab verməyə gücləri çatmadı və bu, onların acizliyini sübut etdi.

Bu ayədə bizə böyük bir ibrət var: İnsan haqqı eşitdiyi zaman ya onu qəbul edib ona tabe olmalı, ya da ən azından düşünüb araşdırmalıdır. Lakin bu müşriklər təkəbbürləri və qürurları ucbatından haqqı qəbul etmədilər və onu "keçmişlərin əfsanələri" adlandırmaqla özlərini aldatdılar. Halbuki Quran, bəşəriyyətin hidayəti üçün nazil olmuş, hər bir dövrə və hər bir insana hitab edən əbədi bir möcüzədir.

Ey mömin qardaş! Bu ayə bizə öyrədir ki, Quranın dəyərini bilək və ona hörmətlə yanaşaq. O, sadəcə bir kitab deyil, Allahın kəlamıdır. Onu oxuyanda, onun üzərində düşünəndə və onun əmrlərinə əməl edəndə həyatımız işıqlanır. Quran, bizi cəhalət zülmətindən elm nuruna, azğınlıqdan hidayətə çıxaran bir rəhbərdir. Gəlin, bu müşriklərin mənfur münasibətindən uzaq olaq və Quranı həyatımızın mərkəzinə çevirək. Çünki o, dünyada və axirətdə nicatımızın açarıdır.