Anfol surasi — Oyat 36

Kalimalarning ma'nolari:

• يُنفِقُونَ – sarf qiladilar, xarajat qiladilar.
• لِيَصُدُّوا – to'sish uchun, qaytarish uchun.
• سَبِيلِ اللهِ – Allohning yo'li, Islom dini.
• حَسْرَةً – pushaymonlik, nadomat, hasrat.
• يُغْلَبُونَ – yengiladilar, mag'lub bo'ladilar.
• يُحْشَرُونَ – to'planadilar, jamlanadilar.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda kofirlarning holatini bayon qilib, ular o'z mol-mulklarini Allohning yo'lidan to'sish, ya'ni odamlarni Islom diniga kirishdan qaytarish uchun sarf qilishlarini xabar qilmoqda. Ular bu mablag'larni turli vositalar bilan – dushmanlik targ'iboti, fitna va buzg'unchilik orqali – musulmonlarni dindan qaytarishga sarflaydilar.

Biroq Alloh taolo ularning bu harakatlarining oxiri haqida xabar berib, ular bu mablag'larni albatta sarflab bitiradilar, lekin bu sarf-xarajat ularga hech qanday foyda keltirmaydi. Aksincha, bu ular uchun hasrat va pushaymonlikka aylanadi, chunki ularning maqsadlari amalga oshmaydi, mol-mulklari esa zoye ketadi. So'ngra ular mag'lub bo'ladilar – musulmonlar ustidan g'alaba qozona olmaydilar, oxir-oqibatda esa ularning barchasi qiyomat kuni jahannamga to'planadilar va u yerda azoblanadilar.

Bu oyatda kofirlarning dunyoviy harakatlari va sarf-xarajatlari behuda ekanligi, ularning oxirati esa eng yomon joy – jahannam ekanligi ta'kidlanmoqda.

Foydalar:

1. Mol-mulkning haqiqiy qiymati – Mol-mulk faqat Alloh yo'lida sarflangandagina qadrli bo'ladi. Alloh yo'lidan to'sish uchun sarflangan mol hech qanday foyda bermaydi, aksincha, hasrat va pushaymonlikka sabab bo'ladi.
2. G'alaba mo'minlarga nasib etadi – Alloh taolo o'z dinini himoya qiladi va kofirlarning hiyla-nayranglari barbod bo'ladi. Mo'minlar sabr qilsalar, oxir-oqibatda g'alaba ularnikidir.
3. Har bir inson o'z tanlovining natijasini ko'radi – Kim Alloh yo'lida sarf qilsa, yaxshi natijaga erishadi, kim Alloh yo'lidan to'sish uchun sarf qilsa, dunyoda ham, oxiratda ham zarar ko'radi.
4. Jahannamdan qochishga undash – Bu oyat mo'minlarni kofirlarning yo'lidan ogohlantirib, ularning oxiri jahannam ekanligini eslatadi. Bu esa mo'minlarni to'g'ri yo'lda mustahkam turishga va Allohning roziligini izlashga chorlaydi.
5. Iymonning qadri – Iymon – eng katta boylikdir. Kofirlar mol-mulklarini sarflab, iymonni yo'qotishga harakat qiladilar, lekin mo'minlar iymonlarini asrab, eng buyuk ne'matga ega bo'ladilar.