سوره انفال — آیه 46

معانی کلمات:

• تَنازَعوا: اختلاف کردن، نزاع و کشمکش در رأی و نظر.
• تَفشَلوا: سست شدن، ترسیدن و ضعیف گشتن.
• ریحُکم: کنایه از قدرت، شوکت، نفوذ و دولت است؛ چنانکه عرب می‌گوید: «هَبَّتْ ریحُ فُلانٍ» یعنی کار و امر او رو به پیشرفت و پیروزی رفت.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیهٔ شریفه، مؤمنان را به اطاعت کامل از خود و پیامبرش ﷺ در همهٔ گفتار، کردار و تمام شئون زندگی فرمان می‌دهد و آنان را از اختلاف و نزاع با یکدیگر بازمی‌دارد. دلیل این نهی آن است که اختلاف در رأی و نظر، سبب سستی و ترس در دل‌ها می‌شود و قدرت و شوکت و نصرت الهی را از میان می‌برد و دشمن بر آنان چیره می‌گردد. سپس خداوند آنان را به صبر و شکیبایی در برابر دشمن فرمان می‌دهد و مژده می‌دهد که یاری، تأیید و نصرت او همواره با صابران است و هر که خدا با او باشد، قطعاً پیروز و غالب خواهد بود و هرگز خوار و شکست‌خورده نخواهد شد.

فواید و پیام‌های آیه:

• اطاعت از خدا و رسول، رمز سربلندی و عزت امت اسلامی است و سرپیچی از آن، زمینه‌ساز ذلت و شکست.
• وحدت و اتفاق کلمه، بزرگ‌ترین سرمایهٔ مسلمانان است و اختلاف و پراکندگی، دشمن را بر آنان مسلط می‌سازد.
• صبر و استقامت در برابر سختی‌ها و دشمنان، کلید پیروزی است و همراهی خداوند با صابران، تضمین‌کنندهٔ نهایی موفقیت آنان است.
• این آیه به مسلمانان می‌آموزد که در همهٔ امور، به ویژه در میدان جهاد و دفاع از دین، با اتحاد و انسجام پیش روند و از اختلافات کوچک که نتایج بزرگ و زیانباری دارند، بپرهیزند.