Абаса сүрәсе — Аять 10

Сүзләрнең мәгънәләре:

• تَلَهَّىٰ — «тәләһһә» — берәр нәрсәдән башка нәрсә белән мәшгуль булып, аңнан читләшү, аның белән кызыксынмау мәгънәсендә.

Аять тәфсире:

Әйә, син, ий Мухәммәд галәйһиссәләм, ул синең яныңа ашыгып килгән, тузан эчендә йөзеңне эзләп тапкан сукыр кешедән (Абдуллаһ ибн Өммү Мәктүмнән) баш тартып, аның хәленнән кайгырмыйча, бөтен игътибарыңны байларның һәм абруйлы кешеләрнең әйткән сүзләренә юнәлттең. Син аның белән шөгыльләнүне калдырып, башкаларга йөз тотып, аның сүзләреннән читләштең. Ә бит ул синең яныңа туры юлны өйрәнергә, гөнаһлардан чистарынырга теләп килгән иде. Бу аять — Пәйгамбәргә (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) йомшак кисәтү, аның кешеләргә мөгамәләсендә тигезлекне саклавын өйрәтү өчен иңдерелгән. Аллаһы Тәгалә аңа: кемнәрнең күңелләре ихлас һәм Аллаһудан куркучы булса, шуларга иң зур игътибар бирергә кирәклеген аңлатты.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Дәгъват эшендә кешеләрнең дәрәҗәсенә, байлыгына яки абруена түгел, ә аларның ихласына һәм туры юлга омтылышына карап мөгамәлә итәргә кирәк.
• Фәкыйрь һәм гади кешеләрнең дә белемгә, туры юлга омтылышы — байларның теләгеннән өстенрәк.
• Пәйгамбәрнең (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) үзенә дә кисәтү килүе — аның өммәте өчен зур үрнәк: хәтта иң бөек кеше дә төзәтү кабул итәргә тиеш.
• Ислам дине — тигезлек дине: ул кешеләрнең мал-мөлкәтенә түгел, ә күңелләренең пакьлегенә һәм Аллаһудан куркуына карый.