سوره تکویر — آیه 5

معانی کلمات:

• الْوُحُوشُ: حیوانات وحشی و درندگانی که در بیابانها و کوهها زندگی میکنند و از انسانها رمیده و دورند.
• حُشِرَتْ: جمعآوری و گردآوری شدن در یک مکان.

تفسیر آیه:

در این آیه، خداوند متعال یکی دیگر از حوادث هولناک روز قیامت را بیان میکند: «و آنگاه که حیوانات وحشی جمع و گردآوری شوند». این جمله تصویری از به هم ریختن نظم جهان و برپایی دادگاه عظیم الهی است. در آن روز، نه تنها انسانها، بلکه تمام حیوانات وحشی که در طول زندگی خود در بیابانها پراکنده بودند، در یک صحرای واحد جمع میشوند. این جمعشدن برای آن است که خداوند دادگری خود را به نمایش بگذارد و حق مظلوم را از ظالم بگیرد؛ حتی میان حیوانات نیز قصاص برقرار خواهد شد. حیوانات درندهای که به حیوانات دیگر ظلم کردهاند، در آن روز با آنها محاکمه میشوند و پس از اجرای عدالت، همگی به خاک تبدیل میشوند. این واقعه نشاندهنده عظمت و قدرت خداوند است که هیچ موجودی را فراموش نمیکند و عدالت او همه موجودات را در بر میگیرد.

فواید و پیامهای آیه:

1. عدالت مطلق الهی: اگر خداوند حتی میان حیوانات نیز قصاص و دادگری برقرار میکند، پس عدالت او درباره انسانها که دارای عقل و تکلیف هستند، قطعاً کاملتر و دقیقتر خواهد بود. این مطلب، مؤمنان را به رعایت عدالت در حق دیگران ترغیب میکند و به ستمدیدگان امید میدهد که روزی حقشان گرفته خواهد شد.
2. هشدار به ظالمان: کسانی که به دیگران ظلم میکنند، بدانند که روزی فرا میرسد که حتی حیوانات وحشی نیز برای دادخواهی جمع میشوند؛ پس چگونه انسانها از دادگاه عدل الهی رهایی خواهند یافت؟
3. عظمت و هیبت روز قیامت: جمعشدن حیوانات وحشی که در طبیعت پراکندهاند، نشانهای از انقلاب عظیم کیهانی و برپایی نظام جدیدی است که همه موجودات را در بر میگیرد. این آیه، انسان را به آمادگی برای آن روز بزرگ فرا میخواند.
4. امید به رحمت الهی: اینکه حیوانات پس از قصاص به خاک تبدیل میشوند، نشان میدهد که خداوند پس از اجرای عدالت، رحمت خود را شامل حال موجودات میکند و عذاب را پایان میبخشد. این مطلب برای مؤمنان مژدهای است که سختیهای قیامت با رحمت الهی همراه است.