Takvir surasi — Oyat 8

Kalima ma’nolari:

• الْمَوْءُودَةُ (Mav'uda): Tiriklayin ko‘milgan qiz bola. Arabiston yarim orolida johiliyat davrida ba’zi otalar qiz farzandlarini or-nomus deb bilishib, ularni tiriklayin tuproqqa ko‘mib tashlashardi.

Tafsir:

Qiyomat kunida quyosh nuridan mahrum bo‘lib, yulduzlar so‘nib, tog‘lar o‘z o‘rnidan qo‘zg‘atilganda, homilador tuyalar tashlab qo‘yilganda, yovvoyi hayvonlar to‘planib, dengizlar olovga to‘lganda, jonlar o‘z juftlari bilan birlashtirilganda — o‘sha dahshatli kunda tiriklayin ko‘milgan qiz boladan so‘raladi. Bu so‘roq uning o‘zini ayblash uchun emas, balki uni ko‘mgan ota-onalarni sharmanda qilish va ularni jazolash uchundir. Unga: "Qanday gunohing evaziga seni tuproqqa ko‘mib tashlashdi?" — deb so‘raladi. Bu savol orqali uning begunohligi oshkor bo‘ladi va qotillarga qarshi dalil keltiriladi. Bu holat Qiyomat kunining ulkan voqealaridan biri bo‘lib, zolimlarning qilmishlari fosh etiladi va mazlumlarga o‘z haq-huquqlari qaytariladi.

Foydalar:

1. Alloh taolo eng zaif va begunoh mavjudot — go‘dak qiz bolaning haqini ham himoya qilishini va Qiyomat kuni uning qonini talab qilishini o‘rgatadi. Bu esa adolatning mutlaqligini ko‘rsatadi.
2. Qiz farzandlarni tiriklayin ko‘mish kabi johiliy odat islomda qattiq qoralanganini anglatadi. Islom dini qiz bolalarga katta hurmat va izzat berishni buyuradi.
3. Bu oyat mazlumlarning haqi zoe ketmasligini, har bir begunoh qonga zolimlardan olinadigan qasos borligini ta’kidlaydi. Bu mo‘minlarga tasalli va zolimlarga ogohlantirishdir.
4. Qiyomat kuni har bir amal, hatto eng yashirin jinoyatlar ham oshkor bo‘lishini va hisob-kitob qilinishini eslatadi. Bu esa insonni to‘g‘ri yo‘ldan yurishga undaydi.