سوره تکویر — آیه 8

معانی کلمات:

• الْمَوْءُودَةُ: دختری که زنده در گور دفن شده است. این عمل از رسوم زشت دوران جاهلیت بود که برخی پدران از ترس ننگ یا فقر، دختران خود را زنده به گور می‌کردند.
• سُئِلَتْ: از او پرسیده می‌شود؛ یعنی در روز قیامت از آن دختر بازخواست می‌شود، نه به این معنا که او گناهی داشته، بلکه برای سرزنش و محاکمهٔ قاتلان او.

تفسیر آیه:

در این آیه از نشانه‌های هولناک روز قیامت سخن به میان آمده است. خداوند می‌فرماید: «و هنگامی که دختر زنده‌به‌گور شده، از او پرسیده شود». این پرسش در حقیقت برای آن است که به او تسلیت گفته شود و ستمی که در حق او رفته آشکار گردد. از او می‌پرسند: به کدام گناه کشته شدی؟ در حالی که او هیچ گناهی نداشت و بی‌گناه قربانی جهل و تعصب پدرانش شده بود. این سؤال، در واقع وسیله‌ای است برای رسوایی و سرزنش قاتلان او در پیشگاه الهی، تا عدالت خداوند در روز جزا به طور کامل برپا شود و مظلومان از ظالمان شکایت کنند. این آیه بیانگر آن است که خداوند به حق‌کشی‌ها و ظلم‌های پنهان نیز آگاه است و در روز قیامت، همه را محاکمه خواهد کرد.

فواید و پیام‌های آیه:

• این آیه نشان‌دهندهٔ عدالت مطلق خداوند است؛ حتی کسانی که در گورها ناپدید شده‌اند و صدایشان به جایی نمی‌رسد، در قیامت مورد توجه و سؤال قرار می‌گیرند و حقشان از ستمگران گرفته می‌شود.
• اسلام با این بیان، ارزش والای انسان را — حتی کودک بی‌گناه — یادآوری می‌کند و هرگونه ظلم و بی‌عدالتی را، هرچند در پنهانی، محکوم می‌کند.
• این آیه مایهٔ آرامش دل مظلومان است که بدانند خداوند هرگز ظلم را نادیده نمی‌گیرد و روزی فرا می‌رسد که تمام حق‌ها بازپس گرفته می‌شود.
• همچنین درس عبرتی است برای والدین و جامعه که فرزندان امانت‌های الهی هستند و هیچ‌کس حق ندارد به بهانه‌های واهی — مانند فقر یا ترس از ننگ — آنها را از بین ببرد یا حقوقشان را ضایع کند.