Аль-Иншикак сүрәсе — Аять 16

Сүзләрнең мәгънәләре:

• «Шәфәкъ» — кояш баеганнан соң күк йөзендә кала торган кызыллык (алсулык). Бу — кояш баегач, горизонтта күренә торган кызыл нур.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә «шәфәкъ» белән — ягъни кояш баеганнан соң күк йөзендәге кызыллык белән ант итә. Бу — Ул үзенең бөеклеген, кодрәтен һәм осталыгын күрсәтүче мәхлукатларының берсе белән ант итүе. Аллаһы үзе теләгән нәрсәләр белән ант итә ала, әмма мәхлукатларга Аллаһыдан башка нәрсә белән ант итү хәрам — чөнки бу ширеккә китерә.

Бу ант аша Аллаһы Тәгалә кешеләрнең төрле хәлләрдән үтәчәкләренә игътибар юнәлтә: алар әүвәл нәфесендәге тамчыдан, аннан кан йомыркасына, аннан ит кисәгенә әвереләләр, соңыннан аларга рух өрелә, аннары алар терелеп дөньяга киләләр, үсәләр, яшиләр, әҗәлләре җиткәч үләләр, аннары кабердәге хәлләрне кичерәләр, ахыр чиктә кыямәт көнендә терелеп, үз эшләре өчен хисап бирәчәкләр. Бу — Аллаһының кодрәте һәм хикмәте белән булган тәртип.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Аллаһы Тәгаләнең мәхлукатларындагы матурлыкны һәм тәртипне күзәтеп, Аның бөеклеге хакында уйланырга кирәк. Кояш баегандагы шәфәкъ күренеше — Аллаһының осталыгын һәм чиксез кодрәтен искә төшерә торган могҗиза.
• Кеше гомере берничә баскычтан тора: дөньядагы тормыш — ул вакытлыча, ә ахырдагы тормыш — мәңгелек. Шуңа күрә һәркем үзенең гамәлләренә җавап бирәчәген белеп яшәргә тиеш.
• Аллаһыдан башка бернәрсә белән дә ант итәргә ярамый, чөнки ант итү — Аллаһының бөеклеген тану һәм ихтирам күрсәтү белән бәйле гамәл.