Аль-Иншикак сүресі — Аят 24

1. Сөздердің мағынасы:

• فَبَشِّرْهُم — «оларға қуанышты хабар бер» дегенді білдіреді. Бұл жерде сөз тура мағынасында емес, кекесін (ирония) ретінде қолданылған: яғни «оларға қуанышты хабар деп айтатын нәрсе — азап» деген мағынада.
• بِعَذَابٍ — «азаппен», «қинаумен» дегенді білдіреді.
• أَلِيمٍ — «қатты ауыртатын», «жаныңды қинайтын» деген мағынада. Бұл сөз азаптың өте ауыр әрі жанға бататын болатынын көрсетеді.

1. Аяттың тәпсірі:

Алдыңғы аяттарда Алла Тағала қиямет күнінің шындығын, адамдардың істерінің жазылып қойғанын және ақиқатты мойындамайтындардың жайын баяндады. Осы аятта Алла Елшісіне (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) қарсы шығып, ақиқатқа бас имеген, Құран оқылғанда сажда қылмайтын, иман келтірмейтін адамдарға қарата айтылады: оларға «қуанышты хабар» — ауыр әрі жанға бататын азаптың дайындалғанын жеткіз. Бұл жердегі «қуанышты хабар» деген сөз олардың өздерінің қылықтарына лайықты кекесін ретінде айтылған: олар ақиқатты жоққа шығарып, тәкаппарлық танытқандықтан, оларға шын мәнінде қуаныш емес, қасірет пен азап күтіп тұр. Алла Тағала олардың жүректерінде жасырған қыңырлықтарын да, Құранның ақиқат екенін біле тұра мойындамағандарын да толық біледі. Сондықтан бұл аят — иманнан бас тартқандарға берілген ескерту әрі қатаң ескертпе. Ал иман келтіріп, Алланың бұйырған парыздарын орындағандарға келетін болсақ, оларға ақыретте тоқтаусыз, кемітілмейтін сауап дайындалған.

1. Аяттан алынатын ғибраттар:

• Иман — ең үлкен бақыт: Бұл аят ақиқатты мойындамаудың қаншалықты ауыр салдарға әкелетінін көрсетеді. Сондықтан иман келтіріп, Аллаға бойсұну — адам баласы үшін ең үлкен бақыт пен құтқарылу жолы.
• Құран — ақиқат кітабы: Аят Құранның ақиқат екенін және оған құлақ асып, бойсұну керектігін еске салады. Құран оқылғанда жүректі жұмсартып, иманға бет бұру — мүміннің белгісі.
• Алланың әділдігі: Алла Тағала әркімнің ісін біледі және әділ үкім етеді. Иман келтіріп, жақсылық жасағандарға шексіз сауап, ал ақиқатты жоққа шығарғандарға лайықты жаза бар.
• Үміт пен қорқыныш тепе-теңдігі: Бұл аят адамды азаптан қорқып, иманға ұмтылуға шақырады. Сонымен қатар, иман келтіргендерге берілетін сауаптың тоқтаусыз екенін хабарлап, үміт сыйлайды.
• Тәкаппарлықтан сақтану: Ақиқатты біле тұра мойындамау — тәкаппарлықтың белгісі. Бұл аят бізді тәкаппарлықтан аулақ болып, шындыққа мойынсұнуға шақырады.