Аль-Бурудж сүрәсе — Аять 3

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Шәһид — шаһит булучы, күзәтүче, яки шаһитлек итүче.
• Мәшһүд — шаһитлек ителүче, үзе турында шаһитлек ителә торган нәрсә яки кеше.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә бу аятьтә өч зур нәрсә белән ант итә: күк йөзе, вәгъдә ителгән көн (Кыямәт көне), һәм шәһит белән мәшһүд. Шәһит дип төрле мәгънәләр бирелә: пәйгамбәрләр үз өммәтләренә шаһит булалар, яки Җомга көне — ул көннең үзе кешеләрнең гамәлләренә шаһит була. Мәшһүд исә — өммәтләр, яки Гәрәфә көне, чөнки ул көнне кешеләр хаҗ мәвсимендә җыелалар һәм фәрештәләр дә шул көнгә шаһит булалар. Шулай ук мәшһүд — Кыямәт көне дә булырга мөмкин, чөнки ул көндә бөтен гамәлләргә шаһитлек ителәчәк.

Аллаһы Тәгалә үзе теләгән мәхлуклары белән ант итә ала. Әмма мәхлукка башка берәр нәрсә белән ант итү дөрес түгел — Аллаһыдан башка белән ант итү ширек булып санала. Бу аятьтәге антлар — Аллаһының кодрәтен, вәгъдәсенең хаклыгын һәм Кыямәт көненең әһәмиятен күрсәтү өчен китерелә.

Бу аятьтән соң килә торган сүзләрдә "әсхәбел-ухдуд" (урындагылар) турында сөйләнә — алар мөэминнәрне ґәзаплау өчен ут казыганнар, ләкин Аллаһы аларның барысын да күреп торучы һәм белүче булган.

Аятьтән алынган файдалар:

• Аллаһы Тәгаләнең һәрнәрсәгә шаһит булуы — мөэмингә зур юаныч: син ялгыз түгел, синең гамәлләреңне Аллаһы күреп тора, һәм ул гамәлләр өчен әҗер-савап биреләчәк.
• Кыямәт көненә ышаныч — кешенең йөрәгенә тынычлык бирә, чөнки бу дөньяда гаделсезлек күп булса да, ахирәттә һәркем үз гамәленә күрә җавап бирәчәк.
• Пәйгамбәрләрнең үз өммәтләренә шаһит булуы — өммәтнең дәрәҗәсен күрсәтә, шуңа күрә һәр мөселман үзенең әхлакын төзәтергә һәм гамәлләрен яхшыртырга тырышырга тиеш.
• Аллаһының кодрәте чиксез — Ул теләгән нәрсә белән ант итә ала, ә безгә аның рәхмәтенә ирешер өчен аңа гына табынырга һәм аның күрсәтмәләренә иярәргә кирәк.