سوره فجر — آیه 14

معانی کلمات:

• بِالْمِرْصَادِ: در کمینگاه، ناظر و مراقب بودن؛ یعنی خداوند بر بندگانش احاطه کامل دارد و هیچ کاری از او پنهان نمیماند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! پروردگار تو بر بندگانش در کمینگاه است و همهی اعمال و رفتار آنان را زیر نظر دارد. او نه تنها اعمال ظاهری بلکه نیات و اسرار درونی انسانها را نیز میبیند و میشنود و هیچ چیز از او پنهان نیست. این مراقبت الهی به گونهای است که ستمگران و طغیانگران هر چند مهلت داده شوند و مدتی در دنیا به فساد و ظلم خود ادامه دهند، اما سرانجام در برابر عدالت الهی گرفتار خواهند شد. خداوند به کسانی که نیکی میکنند، پاداش بهشت عطا میکند و کسانی را که بدی میکنند، به کیفر عادلانهی خود میرساند. این آیه هشداری است به همهی کسانی که گمان میکنند در این جهان رها شدهاند و هیچ حساب و کتابی در کار نیست؛ زیرا خداوند بر همهچیز احاطه دارد و هیچ عملی از او پنهان نمیماند.

فواید و پیامهای آیه:

• انسان هرگز نباید خود را از دید خداوند پنهان ببیند؛ زیرا خداوند بر تمام اعمال و نیات او آگاه است و همین آگاهی، انسان را به تقوا و پرهیز از گناه دعوت میکند.
• مهلت دادن خداوند به ستمگران نشانهی غفلت او نیست، بلکه فرصتی برای بازگشت و توبه است؛ اما اگر از این فرصت سوءاستفاده کنند، عذاب الهی حتمی خواهد بود.
• این آیه مایهی آرامش مومنان است؛ زیرا میدانند ظلمی که در این دنیا میبینند، در نهایت بدون پاسخ نمیماند و عدالت الهی برقرار خواهد شد.
• ایمان به مراقبت الهی، انسان را به انجام اعمال نیک و دوری از فساد ترغیب میکند و او را در مسیر بندگی و تقوا ثابتقدم میسازد.