Tövbə surəsi — Ayə 120

Ayədəki bəzi sözlərin mənaları:

• Təxəllüf etmək – geridə qalmaq, döyüşə getməyib evdə oturmaq.
• Rəğbət göstərməmək (yərğəbü) – özünü əsirgəmək, canını qorumaq istəmək.
• Zəmə – susuzluq, suya həsrət.
• Nəsəb – yorğunluq, əzab-əziyyət.
• Məxməsə – aclıq, əlacsız qalmaq.
• Mövti – ayaq basılan yer, üzərində gəzilən torpaq.
• Neyl – nail olmaq, əldə etmək (qələbə, əsir, qənimət və s.).

Təfsir:

Bu ayə Mədinə əhalisinə və onların ətrafındakı bədəvi ərəblərə xitab edir. Allah-Təala onlara xəbər verir ki, Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) cihada çıxdığı zaman ondan geridə qalmaq, evlərində rahatlıqla oturmaq onlara heç yaraşmaz. Onlar özlərini Peyğəmbərin canından üstün tutmamalı, onun çəkdiyi əziyyətlərə biganə qalmamalıdırlar. Əksinə, canlarını onun yolunda fəda etməyə hazır olmalıdırlar.

Sonra Allah-Təala bu hökmün səbəbini açıqlayır: Onlar Allah yolunda cihad edərkən susuzluq, yorğunluq, aclıq kimi çətinliklərlə qarşılaşdıqda, düşmənə qəzəb gətirən bir yerə ayaq basdıqda və ya düşmənə qarşı qələbə, əsir, qənimət kimi bir uğur əldə etdikdə – bütün bunlar onlar üçün saleh əməl kimi yazılır. Yəni bu əziyyətlər və çətinliklər boşa getmir, əksinə onların xeyrinə olan bir xəzinəyə çevrilir.

Ayənin sonunda Allah-Təala böyük bir müjdə verir: "Şübhəsiz ki, Allah yaxşılıq edənlərin mükafatını zay etməz." Bu, Allahın mərhəmətinin genişliyini göstərir. Bir müsəlman Allah yolunda nə qədər çətinlik çəkərsə, onun mükafatı da bir o qədər artar. Heç bir kiçik əməl belə Allahın nəzərindən qaçmaz.

Bu ayədən bizə böyük bir dərs var: İslam ümməti olaraq biz də Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) yolunu davam etdirməli, onun göstərişlərinə uyğun yaşamalıyıq. Çətinliklərə dözmək, Allah yolunda canımızı və malımızı fəda etməyə hazır olmaq bizim imanımızın göstəricisidir. Unutmayaq ki, bu gün çəkdiyimiz hər bir əziyyət, qarşılaşdığımız hər bir çətinlik Allah yanında bizim üçün əvəzsiz bir xəzinədir. Allah heç vaxt yaxşılıq edənlərin əməyini itirməz – bu, Onun vədidir və Onun vədi ən doğru vəddir.

Gəlin, bu ayədən ilham alaraq həyatımızı dəyərləndirək. Allah yolunda atdığımız hər addım, çəkdiyimiz hər zəhmət bizim üçün bir nemətdir. Bu dünyada bəlkə də qarşılığını görməyəcəyik, amma axirətdə Allahın mükafatı hər şeydən üstündür.