سوره توبه — آیه 95

معانی کلمات:

• انقَلَبْتُمْ: بازگشتید، برگشتید (از سفر جنگ).
• لِتُعْرِضُوا عَنْهُمْ: تا از آنان روی بگردانید و سرزنششان نکنید.
• رِجْسٌ: پلید و ناپاک (از نظر باطن و اعتقاد).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) و مؤمنان خبر میدهد که منافقانِ متخلف از جهاد، وقتی شما از سفر جنگ بازگردید و به سوی آنان بیایید، به خداوند سوگندهای دروغ یاد خواهند کرد تا عذرهای باطل خود را موجه جلوه دهند و شما را راضی کنند که از سرزنش و توبیخ آنان صرفنظر کنید. اما خداوند به مؤمنان فرمان میدهد که از آنان روی بگردانند و آنان را رها کنند، زیرا این منافقان از نظر باطن پلید و ناپاکند و هیچ سودی در نصیحت و توبیخ آنان نیست. جایگاه نهایی آنان در آخرت، آتش جهنم است؛ این جزای اعمال زشت و گناهانی است که همواره مرتکب میشدند و در نفاق و کفر خود اصرار میورزیدند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که نباید فریب سوگندهای دروغین افراد منافق و ریاکار را بخوریم؛ چرا که ایمان واقعی در گفتار نیست، بلکه در کردار و باطن پاک نهفته است.
• مؤمن باید از همنشینی با افراد پلید و منافق دوری کند و آنان را به حال خود رها سازد، زیرا این دوری هم باعث حفظ ایمان او میشود و هم نشانهی بیزاری از اعمال ناپاک آنان است.
• این آیه یادآور عدالت الهی است که هیچ عمل ناشایستی بدون کیفر نمیماند و کسانی که در دنیا با نفاق و گناه زندگی میکنند، در آخرت به سزای اعمال خود خواهند رسید.
• درس مهم دیگر این است که مؤمنان باید در برابر منافقان هوشیار باشند و با وجود عذرهای ظاهری آنان، به باطن ناپاکشان توجه کنند و فریب ظاهر و سوگندهای آنان را نخورند.