سوره توبه — آیه 96

معانی کلمات:

• یَحْلِفُونَ: سوگند یاد می‌کنند.
• لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ: تا شما از آنان خشنود شوید.
• الْفَاسِقِینَ: خارج‌شدگان از طاعت خداوند؛ کسانی که با کفر و نفاق از فرمان الهی بیرون رفته‌اند.

تفسیر آیه:

این منافقانِ متخلف از جهاد، پیوسته برای شما — ای مؤمنان — سوگندهای دروغ یاد می‌کنند تا شما را از خود خشنود سازند و عذرهای بی‌اساسشان را بپذیرید. اما اگر شما — به دلیل ناآگاهی از دروغ‌گویی آنان — از ایشان راضی شوید، این رضایت شما هرگز سودی به حالشان ندارد؛ زیرا خداوند هرگز از کسانی که با اصرار بر فسق و نافرمانی، از راه طاعت او و پیامبرش بیرون رفته‌اند، خشنود نمی‌شود. رضایت شما نمی‌تواند خشم الهی را نسبت به آنان از بین ببرد و آنان را از عذاب دردناک خدا نجات دهد. پس مبادا با پذیرفتن عذرهای دروغین آنان، با خواست خداوند مخالفت کنید و از کسانی اعلام رضایت کنید که خدا از آنان ناراضی است.

فواید و پیام‌ها:

• رضایت خداوند ملاک اصلی سعادت است؛ رضایت مردم هرگز نمی‌تواند جایگزین خشنودی پروردگار شود.
• نفاق و دروغ‌گویی در هر لباسی زشت است؛ اما وقتی با سوگندهای دروغ همراه شود، گناه آن دوچندان می‌شود.
• مؤمن باید در داوری‌های خود تنها رضایت الهی را در نظر بگیرد، نه خشنودی افراد را، حتی اگر آنان با سوگند بخواهند نظر او را جلب کنند.
• این آیه هشداری است برای همه مسلمانان که فریب ظاهرِ افرادِ منافق را نخورند و معیار پذیرش اعمال و عذرها را تقوا و اطاعت از خداوند قرار دهند، نه صرف ادعا و قسم‌های آنان.