سورت بلد — آیت 5

د معاني کلمو (معاني الكلمات):

• أَيَحْسَبُ: ایا ګمان کوي؟
• لَّن يَقْدِرَ عَلَيْهِ أَحَدٌ: چې پر هغه به هیڅوک قادر نشي، یا به د هغه په وړاندې هیڅوک واک ونه لري.

د آیت تفسیر (التفسير):

دا آیت د هغه انسان په اړه نازل شوی چې په خپل مال، ځواک او وسایلو ډېر مغرور وي. الله تعالی پوښتنه کوي: ایا دا انسان دا ګمان کوي چې پر هغه به هیڅوک قادر نشي؟ ایا دا فکر کوي چې د خپل ځواک، شتمنۍ او مقام په وجه به د الله له عذاب او انتقامه په امان کې وي؟

دا انسان چې ګناهونه کوي او د الله له حکمونو سرغړونه کوي، په خپل ځان مغرور دی او فکر کوي چې هیڅوک یې نشي نیولای او نه به یې څوک محاسبه کوي. خو دا یو لوی غلط فهم دی، ځکه چې الله تعالی په هر څه قادر دی او د هغه له قدرت او قهره هېڅ شی نه شي تښتېدلی. که څه هم انسان ډېر مال او ځواک ولري، خو د الله په وړاندې هېڅ حیثیت نه لري.

دا آیت په حقیقت کې د هغه چا په اړه دی چې د خپل مال په وجه مغرور شوی او فکر کوي چې د خپل ځواک په وجه به له سزا او حسابه خلاص وي، لکه څنګه چې په مخکنیو آیتونو کې ویل شوي چې هغه وایي: "ما ډېر مال لګولی دی" (البلد: ۴). نو الله تعالی ورته وایي: ایا دا ګمان کوي چې پر هغه به هیڅوک قادر نشي؟ یقیناً الله تعالی پر هغه قادر دی او هغه به د خپلو کړنو حساب ورکوي.

د آیت څخه ترلاسه شوې ګټې (الفوائد):

1. انسان باید په خپل ځواک، مال او مقام مغرور نه شي، ځکه چې دا ټول شیان د الله له قدرت څخه کمزوري دي.
2. دا آیت انسان ته دا درس راکوي چې د الله له حساب او سزا څخه هېڅوک نه شي تښتېدلی، که څومره هم ځواکمن او شتمن وي.
3. په دې آیت کې د انسان د غرور او تکبر په ردولو سره، الله تعالی مومنانو ته تسلیت ورکوي چې د ظالمانو او مغرورانو حساب به یقیناً ورسره وشي.
4. دا آیت د آخرت په ورځ د حساب او جزا په یقین سره باور کولو ته هڅوي، ځکه چې الله تعالی پر هر څه قادر دی او هېڅ شی د هغه له علم او قدرت څخه پټ نه دی.
5. انسان باید د خپل مال او ځواک په وجه له الله څخه نه وېرېږي، بلکې باید په عاجزۍ سره د الله عبادت وکړي او پوه شي چې ټول قدرت د الله په لاس کې دی.