Аль-Балад сүрәсе — Аять 5

Сүзләрнең мәгънәләре:

• أَيَحْسَبُ — ул үзенчә уйлыймы, әллә белмичә чамалыймы?
• أَن لَّن يَقْدِرَ عَلَيْهِ أَحَدٌ — аңа беркем дә көч җиткерә алмас, аның өстеннән беркем дә хакимлек итә алмас дип.

Аять тәфсире:

Бу аять кешенең үз-үзенә бирелгәнлеген һәм тәкәбберлеген гаепли. Әлеге сүзләр кешенең үз көченә, байлыгына һәм дәрәҗәсенә исереп, үзенә беркем дә каршы тора алмый, аңа беркем дә зарар китерә алмый дип уйлавына ишарә итә. Әмма бу — бөтенләй хата фикер. Кеше үзенең көче, малы һәм мөмкинлекләре белән мактанып, Аллаһы Тәгаләнең кодрәтен оныта. Чөнки аны да, аның малын да, аның барлык көчен дә Бар кылучы — Аллаһы Тәгалә. Әгәр Аллаһы Тәгалә теләсә, ул кешенең малын, сәламәтлеген, көчен бер мизгелдә юкка чыгарырга кодрәтле. Кеше үзенең гөнаһлы гамәлләре өчен җавап бирәчәген һәм аның һәр эше Аллаһы Тәгалә тарафыннан күзәтеләчәген онытырга тиеш түгел. Бу аять кешенең үзен ирекле һәм җавапсыз дип санавын кире кага, аңа Аллаһы Тәгаләнең кодрәтен һәм Җәза көнендәге хисапны искә төшерә.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Кеше үзенең көченә, байлыгына ышанып, Аллаһы Тәгаләнең кодрәтеннән куркынычсыз калырга тиеш түгел. Барлык нәрсә Аллаһы Тәгаләнең кулында.
2. Кеше үзенең һәр гамәле өчен җавап тотачагын белергә тиеш. Аллаһы Тәгаләдән бернәрсә дә яшерен калмый.
3. Тәкәбберлек һәм үз-үзенә бирелгәнлек — кешенең иң зур хаталарыннан берсе. Чын бәхет — Аллаһыга тәүбә итеп, Аңа буйсынуда.
4. Бу аять кешене тыйнаклыкка, Аллаһының кодрәтен танырга һәм һәрвакыт Аңа мөрәҗәгать итәргә өнди. Кем Аллаһыга тәвәккәл итсә, ул беркайчан да хур булмас.