Ат-Тин сүрәсе — Аять 5

Сүзләрнең мәгънәләре:

• ثُمَّ رَدَدْنَاهُ — аннары Без аны кире кайтардык, төшердек.
• أَسْفَلَ سَافِلِينَ — иң түбәннәрнең иң түбәненә, ягъни һәртөрле түбәнлекнең иң аскы дәрәҗәсенә.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә кешене иң матур сурәттә, иң камил төзелештә халык кылганын әйткәннән соң, бу аятьтә шуны аңлата: Без кешене ул камиллектән соң, гомеренең ахырында, картлык чорында, иң түбән дәрәҗәгә кайтарабыз. Аның тәне көчсезләнә, акылы зәгыйфьләнә, хәтере какшап, балачактагы кебек ярдәмгә мохтаҗ була. Ул элеккеге көченнән, матурлыгыннан, сәламәтлегеннән мәхрүм кала. Бу — кешенең дөньядагы хәленең үзгәрмәс кануны.

Ләкин бу тәфсирнең тирән мәгънәсе дә бар: кеше үзенең иманын, гамәлләрен начарайтса, Аллаһыга итәгать итмәсә һәм Аның рәсүлләренә иярмәсә, ул рухи яктан да иң түбән дәрәҗәгә төшә. Ул хайваннардан да түбән була, чөнки хайван үз табигате буенча эш итә, ә кеше акылы һәм ихтыяры белән явызлыкны сайлый. Аның ахыры — җәһәннәм уты, ул — иң түбән урын.

Әмма иман китереп, изге гамәлләр кылган кешеләр өчен мондый түбәнлек юк. Аларның әҗере Аллаһы каршында киселми торган, бетми торган бүләктер. Алар картлыкта да, үлемнән соң да Аллаһының рәхмәтендә калачаклар.

Гыйбрәтләр:

1. Кешенең дөньядагы гомере үтә торган, аның көче һәм матурлыгы вакыт белән кими. Шуңа күрә кеше үзенең яшьлеген, сәламәтлеген һәм акылын Аллаһыга гыйбадәт кылуда һәм изгелектә файдаланырга тиеш.
2. Бу аять кешене тәкәбберлектән саклый — кем үзен көчле, бай яки матур дип уйлый, ул истә тотарга тиеш: аны көтеп торган хәл — картлык һәм хәлсезлек.
3. Кешенең чын бөеклеге — тәнендә түгел, ә иманында һәм изге гамәлләрендә. Рухи яктан үскән кеше картлыкта да намуслы булып кала.
4. Аллаһының рәхмәте киң — Ул иман китереп, изгелек кылган бәндәләренә бетмәс-чикмәс әҗер вәгъдә итә. Бу — мөэминнәр өчен зур шатлык һәм өмет.