یونس سۈرىسى — ئايەت 29

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «كفى»: يېتەرلىك بولدى، كۇپايە قىلدى.
• «شهيدا»: گۇۋاھ، يەنى ھەممە ئىشقا ھازىر ۋە نازىر بولغۇچى.
• «غافلين»: بىخەۋەر، پەرۋاسىز، سەزگۈسىز.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت قىيامەت كۈنىدىكى بىر مەنزىرىنى سۆزلەيدۇ. ئاللاھ تائالا بىزگە شۇنى خەۋەر قىلىدۇكى، كاپىرلار دۇنيادا ئاللاھنى قويۇپ بۇتلىرىغا چوقۇنغان ئىدى. قىيامەت كۈنى ئۇلارنىڭ چوقۇنغان بۇتلىرى ۋە ئۇلار ئىلاھ دەپ قارىغان نەرسىلەر تىلغا كېلىپ، ئۇلارغا مۇنداق دەيدۇ: «ئاللاھ بىز بىلەن سىلەرنىڭ ئارىمىزدا گۇۋاھلىق بېرىشكە يېتەرلىكتۇر. بىز سىلەرنىڭ بىزگە قىلغان ئىبادەتلىرىڭلاردىن پۈتۈنلەي بىخەۋەر ئىدۇق. بىز سىلەرنى بۇنداق قىلىشقا بۇيرۇمىغان ئىدۇق، سىلەرنىڭ بىزگە چوقۇنۇشۇڭلارنى خالىمىغان ئىدۇق، ھەتتا سىلەرنىڭ بىزگە قىلغان ئىبادەتلىرىڭلارنى ئاڭلىيالمايتتىمىز، كۆرەلمەيتتىمىز ۋە چۈشەنەلمەيتتىمىز.»

بۇ ئايەت بىزگە ناھايىتى مۇھىم بىر ئەقىدە ساۋىقىنى ئۆگىتىدۇ: ئىبادەت پەقەت يېگانە ئاللاھقا خالىس قىلىنىشى كېرەك. ئاللاھتىن باشقا چوقۇنۇلغان ھەر قانداق نەرسە — مەيلى بۇت، مەيلى ئۆلۈك، مەيلى باشقا بىر مەخلۇق بولسۇن — ئۆزىگە قىلىنغان ئىبادەتتىن بىخەۋەر، ئۇنىڭغا ھېچقانداق پايدا-زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ. شۇڭا ئەقىللىق ئىنسان پەقەت ھەممە ئىشقا ھازىر ۋە نازىر بولغان، ھەممىنى ئاڭلاپ، كۆرۈپ، بىلىپ تۇرغان ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشى كېرەك.

ئەي مۇئمىن قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ئاللاھ تائالا ھەر ۋاقىت بىز بىلەن بىللە، بىزنىڭ ھەر بىر ئەمەلىمىزنى كۆرۈپ، ھەر بىر سۆزىمىزنى ئاڭلاپ تۇرىدۇ. شۇڭا ئىبادەتلىرىمىزنى خالىس ئاللاھ ئۈچۈن قىلايلى، شېرىكتىن ۋە رىيادىن ساقلىنايلى. ئاللاھنىڭ بىرلىكىگە ئىمان كەلتۈرۈپ، پەقەت ئۇنىڭغا قۇلچىلىق قىلساق، دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە ئەڭ چوڭ نىجاتلىققا ئېرىشىمىز. ئاللاھ بىزنى ھەقىقىي تەۋھىد ئەقىدىسىدە مۇستەھكەم قىلسۇن، بىزنى شېرىك ۋە گۇمراھلىقتىن ساقلىسۇن.