Yunus surasi — Oyat 30

Kalimalarning ma'nolari:

• تَبْلُو — sinaydi, tekshiradi, ya’ni amalning ta’siri ochiq-oydin ko‘rinadi.
• مَا أَسْلَفَتْ — oldindan qilib yuborgan (yaxshi-yomon) amallari.
• مَوْلَاهُمُ الْحَقِّ — ularning haqiqiy xo‘jayini va ishlarini boshqaruvchi Haq (Alloh).
• يَفْتَرُونَ — yolg‘ondan to‘qigan narsalari, ya’ni Allohga sherik qilib o‘ylagan butlari va shafoatchilari.

Tafsir:

O‘sha buyuk Qiyomat kunida, hisob-kitob uchun turilgan joyda har bir jon o‘zining dunyoda qilib yuborgan amallarini sinovdan o‘tkazadi — ya’ni har bir inson o‘z qilmishlarining haqiqiy yuzini ko‘radi va ularga qarab baholanadi. Agar yaxshi amal qilgan bo‘lsa, yaxshi natija ko‘radi; agar yomon amal qilgan bo‘lsa, yomon oqibatga duch keladi. So‘ngra barcha bandalar — musulmon bo‘lsin, mushrik bo‘lsin — Haq xo‘jayinlari bo‘lgan Allohga qaytariladilar. U zot adolatli hukmdir, hech kimga zulm qilmaydi. Jannat ahli jannatga, do‘zax ahli do‘zaxga kiritiladi. O‘sha kuni mushriklarning Allohga sherik qilib, yolg‘ondan to‘qigan butlari, avliyolari va shafoatchilari ularning oldidan g‘oyib bo‘ladi — ular hech qanday yordam bera olmaydi va butunlay yo‘q bo‘lib ketadi. Demak, ularning umidlari puchga chiqadi va o‘zlari yolg‘iz qoladilar.

Foydalar:

• Har bir inson o‘z qilmishlarining natijasini albatta ko‘radi — bu adolatning haqiqiy ifodasidir. Shuning uchun dunyoda yaxshi amallar qilishga shoshilish kerak.
• Alloh taolo haqiqiy xo‘jayin va hukmdir; Uning hukmi mutlaq adolatdir. Bandalar Ungagina qaytadilar, shuning uchun Ungagina ibodat qilish va Ungagina suyanish lozim.
• Allohdan boshqa narsalarga — butlarga, avliyolarga yoki boshqa mavjudotlarga suyanish behuda ekanini bu oyat yaqqol ko‘rsatadi. Qiyomat kuni ularning hech biri yordam bera olmaydi.
• Bu oyat insonni dunyoda ehtiyotkor bo‘lishga, har bir amalini o‘ylab qilishga undaydi, chunki qilingan har bir ishning hisobi bor va u kuni kelib hammasi oshkor bo‘ladi.